De catacombe van Molussie

In een onderaardse kerker vertellen gevangenen elkaar verhalen -- fabels en legenden over de geschiedenis van hun land, de totalitaire staat Molussië. Ze kunnen elkaar niet zien, alleen horen, en houden al generaties lang een overlevering in stand waarin 'de waarheid' wordt bewaard -- de waarheid van het verzet tegen de leugens waarop totalitaire macht is gebaseerd. Günther Anders neemt de lezer mee in deze macabere wereld waarin ondanks alles het geloof in een betere toekomst niet is gedoofd. Hij schreef de roman in de jaren 1930-'32, nadat hij Mein Kampf had gelezen, een boek dat hij als een van de weinige intellectuelen van zijn tijd al meteen serieus nam. In 1933 vertrok hij vanuit Duitsland, waar hij als jood niet langer veilig was, naar Parijs en vervolgens naar de Verenigde Staten. De roman, waarvan hij dacht dat die in de oorlog verloren was gegaan, werd pas kort voor zijn dood in 1992 gepubliceerd. De catacombe van Molussië biedt een zeldzame combinatie van filosofische scherpte en literaire verbeeldingskracht. Hoewel de historische aanleiding inmiddels ver achter ons ligt, is het boek springlevend gebleven. De thematiek is universeel en onverminderd actueel -- en dat in de vorm van een reeks verhalen die getuigen van de fantasie en het satirisch talent van Anders. De ondergrondse 'waarheid' die de gevangenen aan elkaar doorvertellen, blijkt op den duur zelf ook vatbaar voor verdichting en leugenachtigheid.