De papieren asielzoeker; Institutionele communicatie in de asielprocedure

De asielprocedure is sinds het begin van de jaren negentig uitgegroeid tot een bureaucratie, waarin het beginsel dat alle asielaanvragen individueel worden getoetst op gespannen voet staan met het streven naar doelmatigheid en efficientie. De beslissingen op asielverzoeken steunen voor een groot deel op verklaringen van asielaanvragers bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Deze verklaringen worden tijdens de verhoren omgevormd tot een juridisch relevant dossierstuk dat, net als de asielzoekers, vele omzwervingen zal maken binnen verschillende instanties. Het doel van de gehoren wordt wel omschreven als waarheidsvinding. Er zijn echter tal van factoren die het zicht op de waarheid belemmeren, zoals taalbarrieres, cultuurverschillen, geheugenblokkades, wederzijds wantrouwen, gebrek aan tijd en beperkte mogelijkheden om onderzoek te doen in landen van herkomst. Asielaanvragers, hun rechtshulpverleners, tolken en ambtenaren hebben bovendien verschillende belangen en verwachtingen. Dit boek beschrijft en verklaart op basis van observaties en interviews hoe de communicatie met asielaanvragers verloopt en welke rol de vraaggesprekken spelen in het selectieproces dat met de asielprocedure wordt beoogd.