De tijdgeest en andere ongemakken

Het begrip tijdgeest heeft nooit genade gevonden bij beoefenaars van de sociale wetenschappen. Vanwege de vaagheid ervan of vanwege de wijze waarop het als gemeenplaats wordt gebruikt. Toch is er dringend behoefte aan deze of een soortgelijke term, maar dan ontdaan van alle mystiek. De auteur komt in dit boeiende boek met tenminste een algemene stelling over de tijdgeest: een maatstaf voor de kracht van de tijdgeest is of en in hoeverre tegenstrevers erin meegaan. André Köbben is toeschouwer en medespeler geweest is van tal van heftige zigzag-bewegingen die de tijdgeest kenmerkten. In dit boek brengt hij verslag uit van een aantal samenhangende thema’s waarmee hij zich al jaren bezighoudt. In het hoofdstuk ‘De Spoken van de Oorlog’ laat Köbben zien hoe auteurs van nu oordelen over de bezettingsjaren en hoe zij zich afzetten tegen degenen die eerder over die traumatische periode geschreven hebben. Ook komt in dit boek de overweldigende betekenis van religie in de vooroorlogse periode aan de orde, hoe daar verandering in is gekomen en waartoe dat geleid heeft. Aansluitend komen vormen van geloof in het bovennatuurlijke aan bod in andere samenlevingen. De wetenschap, vooral de menselijke, al te menselijke kanten daarvan speelt in alle hoofdstukken van dit boek zo niet de hoofdrol, dan toch de belangrijkste bijrol.