De Verenigde Staten van België; Reflecties over de toekomst van de grondwettelijk recht in de gelaagde rechtsorde

De Verenigde Staten van België is in vele opzichten vernieuwend. Het boek combineert een grondwettelijke en mensenrechtelijke analyse van de instellingen met de belangrijkste bevindingen uit de politieke wetenschappen en filosofie. Het staat uitgebreid stil bij de literatuur over het democratische tekort van de Europese Unie en vertaalt deze naar de Belgische context. Het uitgangspunt van het boek is dat het democratiegehalte van een bestuursniveau gelijke tred dient te houden met de omvang en het gewicht van de bevoegdheden die aan dat bestuursniveau worden toegekend. België scoort wat dat betreft bijzonder slecht. Het federale niveau is onvoldoende democratisch gelegitimeerd voor de belangrijke herverdelende bevoegdheden die het vandaag uitoefent. Het boek zoekt de oorzaken van dat democratisch tekort in de buitensporige federalisering van de instellingen en de afwezigheid van een Belgische publieke ruimte. Vanuit democratisch oogpunt is een status quo voor België onhoudbaar. De auteur gaat dan ook op zoek naar mogelijke remedies. Twee pistes komen aan bod: de democratisering van het centrale bestuursniveau en de verdere overheveling van bevoegdheden naar de regio’s. Al snel komt de auteur zo bij een meer fundamentele vraag terecht. Moet België kiezen tussen het model van de federale staat en dat van de confederatie? Het boek denkt na over een mogelijke tussenpositie: België als een federatie van staten, minder dan een klassieke staat, maar meer dan een internationaal samenwerkingsverband.