De virtuele lont in het kruitvat; welke rol spelen de oude en nieuwe media in de micromobilisatie van burgers en hun strijd om politieke aandacht?

Het internet is doorgedrongen tot in de haarvaten van onze samenleving. Individuele burgers gebruiken het internet steeds vaker om medestanders te verzamelen en om hun strijdpunt nadrukkelijker voor het voetlicht te brengen. Hierdoor komen ze sneller in het brandpunt van de politieke en maatschappelijke aandacht te staan. Vandaag de dag speelt een nieuwe generatie van internet- en webtoepassingen, het zogenoemde Web 2.0, een prominente rol. Relatief eenvoudig, snel en goedkoop krijgen micromobiliserende burgers toegang tot allerlei digitale sociale netwerken. Hierdoor ontstaat een sneeuwbaleffect en expandeert de aandacht exponentieel snel. Bovendien zorgt het digitaal delen van allerlei ervaringen voor een gedeeld beeld over nut en noodzaak van bepaalde acties. De snelheid en omvang van dit mobilisatieproces is voor veel overheden een strategische verrassing. Een digitale lont wordt in een reeds smeulend kruitvat gegooid. Hoe gaan zij daarmee om? Tegelijkertijd blijkt dat, ondanks de toegenomen invloed van Web 2.0, de klassieke media (kranten, televisie, radio) en allerlei traditionele intermediaire organisaties, zoals belangengroeperingen en politieke partijen, nog steeds belangrijk zijn om een onderwerp op de politieke agenda te plaatsen. Vier recente casussen staan centraal: het scholierenprotest tegen de 1040-norm, internettende militairen in Uruzgan die een ander beeld geven van de aard van hun aanwezigheid in Afghanistan, het protest van twee Friese moeders tegen de late sluiting van de horeca, en de door Al Gore gelanceerde discussie over de opwarming van de aarde. Ook kijken we terug door drie casussen te bestuderen waarin Web 2.0 geen rol speelde. Zijn er wezenlijke verschillen? Is onze representatieve democratie en de aard van politieke mobilisatieprocessen veranderd? Deze drie andere casussen, die ons een spiegel voorhouden, zijn: de Club van Rome, de briefkaartenactie Ik ben woedend! van twee Radio 3FM-presentatoren en de Let op de kleintjes-actie tegen de excessieve beloning van Ahold-topman Moberg.