De vrijmaking van de gas- en electriciteitsmarkt; de federale wetgeving in een stroomversnelling?

In 2005 hebben zich verschillende belangrijke ontwikkelingen voorgedaan in het federale (wetgevende) kader betreffende de vrijmaking van de elektriciteits- en gasmarkt. Zo werden de elektriciteits- en gaswet maar liefst vijfmaal gewijzigd. Deze wijzigingen implementeren de Europese elektriciteits- en gasrichtlijn 2003/54 en 2003/55 van 26 juni 2003, voeren de meerjarentarieven in, voorzien in nieuwe bepalingen inzake de onafhankelijkheid van de netbeheerder (zgn. corporate governance), herzien de taken van de federale regulator (CREG), voeren de degressiviteit van de federale bijdrage in en stellen een specifiek beroepsregime in tegen beslissingen van de CREG. Voor 2006 wordt een nieuwe wetswijziging in het vooruitzicht gesteld met als doel de creatie van een ombudsdienst elektriciteit en gas. Belangrijk is ook dat in juli 2005 door Elia (de Belgische transmissienetbeheerder), in samenwerking met TenneT (de Nederlandse transmissienetbeheerder), RTE (de Franse transmissienetbeheerder), APX (de Nederlandse energiebeurs) en Powernext (de Franse energiebeurs) werd overgegaan tot de oprichting van Belpex. Belpex heeft als doel het verlenen van diensten als elektriciteitsbeurs op de Belgische elektriciteitsmarkt. Daartoe dient het te beantwoorden aan de voorwaarden van het koninklijk besluit van 20 oktober 2005 met betrekking tot de oprichting en de organisatie van een Belgische markt voor de uitwisseling van energieblokken. Ten slotte velde het Europees Hof van Justitie op 7 juni 2005 in de zaak C-17/03 een belangrijk arrest betreffende de zgn. historische contracten tussen Nederland en Frankrijk. Dit arrest ligt mede aan de basis van een beslissing van de CREG om de prioriteit op de noord- en zuidgrens op te heffen. Al deze themas komen in dit boek aan bod en trachten een antwoord te geven op de vraag of de vrijmaking van de elektriciteits- en gasmarkt zich al dan niet in een stroomversnelling bevindt. Ten behoeve van de lezer die minder vertrouwd is met de situatie op de Belgische elektriciteits- en gasmarkt of met het federale (wetgevende) kader, wordt in een eerste bijdrage een overzicht gegeven van de evolutie van de vrijmaking van de elektriciteits- en gasmarkt in België. Dit moet toelaten om de themas die in dit boek aan bod komen, beter te situeren. Bovendien werd, gelet op de vele wetswijzigingen, een gecoördineerde versie opgesteld van de elektriciteitsen gaswet. Deze versie houdt rekening met alle wijzigingen per 1 januari 2006.