Loonen

Een kwestie van vertrouwen; het effect van de zorgplicht op de Nederlandse beleggingsadvisering

Financiële instellingen worden in toenemende mate geconfronteerd met de plicht tot zorg voor hun cliënt. Deze zorgplicht bestaat uit een mix van wetgeving, regels en verplichtingen, waarmee de overheid en toezichthouders een zorg voor de cliënt trachten af te dwingen. In dit onderzoek staat de zorg binnen de relatie tussen de beleggingsadviseur en de particuliere belegger centraal. Een relatie waarin de asymmetrie in beleggingskennis en -ervaring een belangrijke rol speelt en partijen verschillende belangen kunnen hebben. De financiële instellingen lijken in het kader van de zorgplicht een kans te hebben laten liggen. Een gebrek aan zelfregulering en denken op middellange termijn hebben de toezichthouders vrij spel gegeven om zorgplichtregels door te voeren. Maatregelen die angstvallig door de politiek zijn verordend om zo de integriteit van de sector te waarborgen. Anderzijds lijkt de particuliere belegger soms zeer eenvoudig de eigen verantwoordelijkheid voor de beleggingsbeslissingen naast zich neer te leggen. De effectendienstverlening is zo voer voor juristen geworden. De zorgplichtregels als een krampachtig omarmde schijnzekerheid. Het juridisch correct handelen als substituut voor het economisch redeneren. Zijn schriftelijke, juridisch geformuleerde afspraken vanaf nu nog het enige dat partijen in de effectendienstverlening bindt? Er is veel geschreven over de zorgplichtregelgeving: onderzoek naar de werking ervan is daarentegen nauwelijks verricht. In dit boek is weliswaar uitvoerig aandacht besteed aan de theorie van de zorgplicht, maar deze staat niet centraal. Met de vraag: 'Wat zijn de effecten van de zorgplicht op de Nederlandse beleggingsadvisering?' is ervoor gekozen om de zorgplichtregels te toetsen aan de praktijk. Het empirisch-analytisch onderzoek bestaat uit interviews met 24 directieleden van financiële instellingen, schriftelijke enquêtes onder 209 beleggingsadviseurs en een telefonische enquête onder ruim 1.000 particuliere beleggers. Tot slot zijn 1.346 uitspraken van de Klachtencommissie DSI over een reeks van jaren intensief bestudeerd. Dit onderzoek resulteert in een aantal opmerkelijke conclusies en aanbevelingen. Een interessant boek voor juristen en advocaten, maar zeker ook voor effectenspecialisten, directies van financiële instellingen, compliance officers en toezichthouders.