Externe openbaarheid in het strafproces

Het beginsel van externe openbaarheid is een veel besproken, maar moeilijk grijpbaar onderdeel van het Nederlandse strafprocesrecht. Wat heeft berichtgeving over strafzaken te maken met de voorgeschreven openbaarheid van het strafproces? In hoeverre vloeit daaruit voor de justitiële overheid de plicht voort informatie over lopende strafzaken te verschaffen? Impliceert openbaarheid dat de camera in de rechtszaal aanwezig mag of moet zijn? Aard en reikwijdte van het beginsel van externe openbaarheid zijn omstreden. Daarom wordt in dit boek de normatieve betekenis van externe openbaarheid in de Nederlandse strafrechtspleging onderzocht. Welke eisen vloeien voort uit dit beginsel, op welke wijze kunnen deze worden waargemaakt en biedt de Nederlandse strafrechtspleging daarvoor voldoende mogelijkheden? De doelen van externe openbaarheid, zoals deze naar voren komen uit de ideeëngeschiedenis, worden als toetsingskader gebruikt. Het onderzoek wijst uit dat in de Nederlandse wetsgeschiedenis van de afgelopen twee eeuwen weinig enthousiasme voor de externe openbaarheid te ontdekken is. Die lijn zet zich voort in wetgeving en jurisprudentie, waarin het leerstuk van externe openbaarheid niet systematisch en doelgericht wordt vormgegeven. In dit boek wordt niet alleen aandacht besteed aan de Nederlandse regeling, maar wordt externe openbaarheid tevens in breder verband onderzocht. Alleen in samenhang met andere beginselen die de berechting reguleren en ingebed in de organisatie van de strafrechtspleging kan het beginsel zijn doelen waarmaken. Geconcludeerd wordt dat in de Nederlandse strafrechtspleging, op positiefrechtelijk, processueel en organisatorisch niveau, niet veel ruimte bestaat om betrokkenheid van de samenleving vorm te geven.