Handels- en Economisch Recht; deel 2 Mededingingsrecht; A Handelspraktijken

Sedert de verschijning van de tweede editie bijna tien jaar gelden is er veel veranderd op het gebied van de handelspraktijken. De wet van 14 juli 1991 betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van d consument (WHPC) werd vervangen door de wet van 6 april 2010 betreffende marktpraktijken en consumentenbescherming (WMPC). Toch wordt de titel ‘handelspraktijken’ voor dit boek gehandhaafd; De term ‘marktpraktijken’ dekt immers geen andere lading. Bovendien draagt de nieuwe wet sterk de stempel – het kon ook niet anders – van richtlijn 2005/29/EG betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten. Dat blijkt ook uit het feit dat de wet in de relaties tussen ondernemingen en consumenten blijft vasthouden aan de term “handelspraktijken” en de term “marktpraktijken” uiteindelijk enkel gebruikt in de relaties tussen ondernemingen. Ondanks de groeiende invloed van het Europees recht, vertoont de nieuwe wet nog veel kenmerken van een traditie die België met een handvol EU lidstaten deelt en die gekenmerkt wordt door per se verboden waarvan weinigen het nut nog echt begrijpen, zij het dat invloedrijke belangengroepen de handhaving van deze regels met vuur en zwaard bevechten. Wel sneuvelde, behalve dan voor financiële diensten het erg controversiële verbod van het gezamenlijk aanbod, maar daar was een arrest van het Hof van Justitie voor nodig (het “VTB-VAB” arrest uit 2009). Dit arrest was trouwens de directe aanleiding voor het wetsontwerp dat de WMPC is geworden. Inmiddels werden aan het Hof van Justitie tal van vragen gesteld over de verenigbaarheid van nationale voorschriften (bij ons en in andere lidstaten) met de richtlijn 2005/29. Uiteindelijk transformeert de Europese rechtspraak geleidelijk aan het Belgisch handelspraktijkenrecht, ten minste in de relaties tussen ondernemingen en consumenten. De eerlijke concurrentie tussen ondernemingen blijft (voorlopig) een louter nationale bevoegdheid. Zoals de vorige editie wil deze editie een synthese brengen van de materie die door de wetgeving inzake handelspraktijken, de WMPC, haar uitvoeringsbesluiten en enkele gerelateerde wetten (ambulante handel, kansspelen) wordt bestreken. De structuur van de vorige editie werd grotendeels gehandhaafd. De vordering tot staking en het leerstuk van de onrechtmatige mededinging blijven een centrale plaats innemen. Zoals de vorige edities wil de auteur een kritische synthese brengen. Er wordt meer plaats ingeruimd aan belangrijke principes en onderliggende theorieën en verbanden dan aan een exhaustieve weergave van vaak zuiver casuïstische – en het moet gezegd worden – niet steeds even goed gemotiveerde (vooral lagere) rechtspraak. De lezer zal in dit boek weinig rechtspraak, van voorzitters van rechtbanken van koophandel aantreffen. Wie echt geïnteresseerd is in die rechtspraak kan de werken raadplegen waaraan in dit boek gerefereerd wordt.