Identificatieplicht: oplossing of oorzaak van problemen?

De door minister Donner voorgestelde identificatieplicht heeft vooral symbolische waarde. Politici kunnen laten zien dat zij wel degelijk iets willen doen aan allerlei maatschappelijke problemen. Intussen tonen zij nauwelijks belangstelling voor de feitelijke werking en trekken zij zich weinig aan van de commentaren van wetenschappers. In dit boek wordt een analyse gegeven van het midden jaren tachtig van de vorige eeuw begonnen debat over de invoering van de algemene identificatieplicht in Nederland dat in 1994 leidde tot de invoering van de Wet op de Identificatieplicht. Krachtens deze wet moet men in bepaalde situaties een identificatiebewijs kunnen tonen. Het initiatief voor het debat kwam steeds van politici, niet van de politie. Steeds weer werden andere argumenten aangevoerd pro een algemene identificatieplicht: bestrijding van fraude en criminaliteit; de gevolgen van de open Europese grenzen en het tegengaan van illegale immigratie, bestrijding van voetbalvandalisme of zwart rijden en het vergroten van het gezag van de politie. Van wetenschappelijke bevindingen, zoals strijd met de beginselen van de rechtsstaat, discriminatie van bepaalde groepen en het feit dat een algemene identificatieplicht meer problemen oproept dan oplost, werd selectief gebruik gemaakt. De discussie is sterk gepolariseerd en de ontvankelijkheid voor kritische bijdragen aan het debat was niet groot.