Ik zit vast; een exploratieve studie naar emotionele verwerking van vrijheidsbeneming door jongeren

De recidive onder jeugdigen die een justitiële jeugdinrichting verlaten, is aanzienlijk. Het gedrag van deze jongeren berokkent slachtoffers en de maatschappij veel schade en het is voor Justitie dan ook relevant zicht te krijgen op factoren die kunnen bijdragen aan verandering van het gedrag van deze jongeren. Veel onderzoek wordt gedaan naar interventies en de effectiviteit daarvan. Er wordt echter nauwelijks aandacht besteed aan hetgeen jongeren ervaren tijdens een vrijheidsbeneming, de emoties die vrijheidsbeneming bij hen oproept en welke gevolgen de ermee gepaard gaande emoties hebben op hun recidive. In deze studie ligt de nadruk op de emotionele verwerking van justitiële vrijheidsbeneming door jongeren die worden verdacht van een misdrijf of daarvoor zijn gestraft. Aanpassing aan vrijheidsbeneming is een stressvol proces. Een adequate aanpassing aan vrijheidsbeneming kenmerkt zich doordat in de loop van de tijd sprake is van acceptatie van de situatie waarin iemand zich bevindt. Dit gaat gepaard met relatief stabiele positieve gevoelens over de eigen toekomst en het ontbreken van problematisch gedrag. Als emotionele verwarring aanwezig blijft en gevolgd wordt door of gepaard gaat met probleemgedrag, is sprake van een inadequate aanpassing. Dergelijke probleemgedragingen belemmeren het dagelijkse werk in justitiële opvanginrichtingen en vergroten de kans op onveilige situaties voor jongeren en personeel. Daarnaast kan worden verwacht dat inadequate aanpassing en het ervaren van emotionele stress in de vorm van angst, woede of trots een nadelig effect zal hebben op het lerend vermogen van een jeugdige over zijn straf.