Kwaliteit van de beleidsanalytische wetgevingsadviezen van Raad van State, getoetst aan de hand van ex post evaluties; een pilotstudie

Dit boek bevat het verslag van een studie naar de kwaliteit van de beleidsanalytische toetsing van wetten, mede aan de hand van twee casus: de Wet op de jeugdzorg en de Wet kosten bestuurlijke voorprocedures. De auteurs stellen op basis van bestaande literatuur en diepgaand dossieronderzoek vast dat de werkwijze van de Raad nogal intuïtief en persoonsgebonden is en vooral steunt op de politiek-bestuurlijke ervaring en practical wisdom van de staatsraden. Ook de motivering van zijn adviezen is meestal erg beknopt en in zichzelf gekeerd en daardoor minder overtuigend dan mogelijk is. Niettemin constateren de auteurs dat de Raad er in slaagt om soms uitermate trefzekere voorspellingen te doen over de effecten van wetsvoorstellen die aan hem worden voorgelegd. In het laatste hoofdstuk verkennen de auteurs de mogelijkheden van een andere invulling van de beleidsanalytische adviestaak van de Raad in de toekomst. Kan de Raad deze taak nog wel naar behoren vervullen of zit hij daarvoor bijvoorbeeld te laat in het wetgevingsproces, waardoor veel beslissingen inzake noodzaak, uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid e.d. reeds een gepasseerd station lijken op het moment dat hij advies uitbrengt? Als hij het toch wil: hoe zou hij het dan beter kunnen doen dan thans? De auteurs ontwikkelen drie scenario’s, niet als pasklare opties, maar als denkmodellen. Achtereenvolgens zijn het: de Raad als ervaren adviseur met een brede blik, de Raad als metatoezichthouder en de Raad als kenniscentrum. De institutionele en vooral ook personele consequenties worden daarbij kort toegelicht.