Misdaden tegen de mensheid; de internationale strijd tegen straffeloosheid

Misdaden tegen de mensheid” is het tweede deel in de reeks Wereldvisie. Het doel van de (nog jonge) serie is met een kritische blik te schrijven over het werk en de verwezenlijkingen van de Verenigde Naties. Om daaraan tegemoet te komen, werden in dit boek een aantal bijdragen van redacteurs uit verscheidene instanties gebundeld. Dit alles onder auspiciën van de Vlaamse Vereniging voor de Verenigde Naties. Na enkele inleidende beschouwingen, pogen de auteurs het begrip “misdaden tegen de mensheid” te kaderen. De invalshoeken zijn niet alleen interessant, maar ook divers. Geen juridisch gewauwel, wel een psychologische, economische en ethische analyse aan de hand van concrete situaties. Ook een stuk geschiedenis past in zulk een kader: van de eerste vermelding van het begrip tot de schijnprocessen in Tokyo. Naar de toekomst toe richten de auteurs hun (soms amoureuze) pijlen op universele jurisdictie, zoals de Belgische Genocidewet tot de USA intervenieerde, en het Internationaal Strafhof. De ontstaansgeschiedenis van deze laatste leest overigens bijna als een thriller. Eens de betekenis verduidelijkt, komt de vraag naar de aanpak. Wat kan gedaan worden om de misdaad te stoppen? Hoe kunnen de slachtoffers geholpen worden? Wat is een voldoende restitutie? Wanneer zijn er voldoende schuldigen gestraft? Knijpt de VN soms een oogje toe (bv. Tsjetsjenië) om redenen die niet geheel eerbaar zijn? Proberen sommige Staten potjes toegedekt te houden? Slaagt de VN in zijn doel? Het laatste deel bevat een aantal dissertaties die losjes verbonden zijn met het onderwerp, zoals onder andere de vloek van de natuurlijke rijkdommen (met een uiterst interessante casestudy van Esso in Tsjaad). Wie zich verwacht aan een bloedstollend met afgehakte ledematen gelardeerd verhaal over volksmoorden, deportaties, etc. komt bedrogen uit. Het boek bevat vlot geschreven en leesbare contributies van mensen die duidelijk weten waar het om draait. Een kritische noot of een waarschuwend vingertje wordt niet geschuwd, wel integendeel! Evenwel, sommige onderwerpen zijn mijns inziens nauwelijks verbonden met misdaden tegen de mensheid, zoals de organisatie van Staten. Al bij al een uiterst leerrijk boek voor wie interesse heeft in de Verenigde Naties en/of internationaal recht.