Onder de huidige omstandigheden; de Hoge Raad en het toetsingsarrest 1942

Het Toetsingsarrest van 12 januari 1942 is een van de meest beruchte arresten uit de geschiedenis van de Hoge Raad. Hierin werd beslist dat de Nederlandse rechter tijdens de Duitse bezetting niet de bevoegdheid had om regelgeving van de bezetter te toetsen aan internationaal recht. Diens verordeningen golden namelijk volgens de Hoge Raad ‘onder de huidige omstandigheden’ als Nederlandse wetgeving. In deze bundel zijn ongepubliceerde bronnen en belangrijke, soms moeilijk vindbare, commentaren bijeengebracht en ingeleid. Deze zijn onontbeerlijk voor het vormen van een afgewogen oordeel over een arrest waarvan het belang verder reikt dan de Duitse bezetting van Nederland en verder dan de Tweede Wereldoorlog. Het gaat niet alleen om verhouding van de rechter tot de bezettende macht, maar ook om de positie en de taak van de hoogste rechter in een samenleving en de concrete relevantie van nog steeds geldend internationaal bezettingsrecht.