Orgaantheorie in rechtspersonen van privaatrecht

De orgaantheorie wordt traditioneel beschouwd als het fundament waarop de toerekening van rechtshandelingen en onrechtmatige daden aan rechtspersonen steunt. In dit boek onderwerpt Jeroen Delvoie deze fundering aan een grondig onderzoek. Hij vergelijkt de juridische constructie sui generis die de orgaantheorie optrekt, met de klassieke mechanismen van gemeen privaatrecht waarop zij beweert een verbetering te zijn. Hiertoe worden eerst een aantal klassieke pijnpunten verduidelijkt: de verhouding tussen vertegenwoordiging en lastgeving, de verhouding tussen vertegenwoordiging en buitencontractuele aansprakelijkheid, en de rol van de feitelijke gezagsverhouding bij aanstelling. Vervolgens verwerpt de auteur de orgaantheorie als juridische grondslag voor zowel toerekening van rechtshandelingen als van onrechtmatige daden aan rechtspersonen van privaatrecht. Een aantal hete hangijzers, zoals de kwalificatie van het bestuursmandaat als lastgeving, de rol van het wettelijke prokuraregime betreffende tegenwerpelijkheid van bevoegdheidsgrenzen, of de tegenstrijdige cassatierechtspraak van 2001 en 2005 over persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders jegens derden, passeren daarbij de revue. De auteur bepleit een meer bij het gemeen privaatrecht aansluitend “neoklassiek model” om het optreden van rechtspersonen via organen te begrijpen. Dit laat toe om belangrijke en actuele problemen in een nieuw perspectief te zien.