Organisatie van scholen

Scholen zijn belangrijke instellingen in onze samenleving. Dat geldt voor alle soorten scholen: van basisscholen tot hogescholen. Al deze instellingen lijken veel op elkaar. Het zijn organisaties met een onderwijsdoel. Dit boek bekijkt scholen als organisaties. Het maakt vanuit een organisatiekundige optiek duidelijk hoe scholen in elkaar zitten. Er zijn vele redenen om scholen als organisaties te bekijken. Scholen zijn flink groter en ingewikkelder geworden. Scholen wordt in het openbaar de maat genomen in de vorm van kwaliteitskaarten of ranglijsten in de kranten. De plaats van de leerlingen en studenten is aan het veranderen in de richting van kritische consumenten. Concurrentie met andere scholen en met particulier onderwijs is een normaal verschijnsel. Personeelsbeleid is een vereiste voor scholen. Verstandig beheer is een overlevingsnoodzaak voor scholen. Al deze veranderingen kunnen alleen begrepen worden als we scholen zien als organisaties en de inzichten van de organisatiekunde gebruiken om scholen beter te begrijpen. In dit boek komen eerst de belangrijkste organisatiekundige benaderingen aan de orde. Vervolgens worden de strategie en de omgeving, de technologie en kwalificaties en de structuur en cultuur van scholen behandeld. Daarna bespreekt het boek de ontwikkeling en verandering van scholen als organisaties. Schooldiagnoses en interventies gericht op verandering komen uitgebreid aan bod. Vraagstukken van besturing en van schoolmanagement krijgen veel aandacht. Ook leiderschapsrollen en de vereiste kwaliteiten voor goed management worden uitgebreid belicht. Waaraan moet een goede school voldoen? Welke resultaten van scholen zijn voor welke groepen de moeite waard? Hoe kijken belanghebbenden aan tegen de kwaliteit van scholen? Op al deze vragen wordt ingegaan. Kwaliteitszorg en instrumenten om kwaliteit te waarborgen zijn in veel organisaties ingeburgerd. Ook in scholen gebeurt dat gaandeweg. Een organisatiekundige invalshoek helpt hierbij. Inzicht in het functioneren van een school als organisatie is een noodzaak voor onderwijsmanagers, maar evenzeer voor leraren. Kennis van de organisatieprocessen helpt managers en leraren om hun eigen situatie te begrijpen en te verbeteren. Eenzelfde soort inzicht is nodig bij organisatieadviseurs die scholen begeleiden en bij studenten onderwijskunde en organisatiekunde.