Overheidsmaatregelen en het toezicht van nationale mededingingsautoriteiten; de consequenties van het arrest CIF voor nationale mededingingsautoriteiten en overheden

Mededingingsautoriteiten (zoals de Nederlandse NMa) kunnen bij de uitoefening van het karteltoezicht worden belemmerd door maatregelen van de overheid. Het komt namelijk voor dat de overheid kartelafspraken (zoals prijs- en marktverdelingsafspraken) oplegt of in de hand werkt, terwijl de mededingingsautoriteit juist de taak heeft kartelafspraken te bestrijden. In het verleden konden mededingingsautoriteiten op deze manier worden ‘overruled’ door de overheid. In het arrest CIF heeft het Europese Hof van Justitie echter uitgemaakt dat nationale mededingingsautoriteiten verplicht zijn om maatregelen van overheden die kartelgedrag opleggen of aanmoedigen, aan het Europese recht te toetsen en om deze – in geval van strijdigheid – buiten toepassing te verklaren. Nationale mededingingsautoriteiten hebben dus vergaande bevoegdheden gekregen om op te treden tegen overheden die (in strijd met het Europese recht) kartelgedrag hebben opgelegd of aangemoedigd. Dit heeft de invloed van nationale mededingingsautoriteiten op het economische ordeningsbeleid van overheden aanzienlijk versterkt. De Duitse mededingingsautoriteit heeft het al aangedurfd het kansspelbeleid van de machtige deelstaten aan te pakken. De Franse en Italiaanse mededingingsautoriteiten zijn al de confrontatie aangegaan met de nationale overheid. Het wachten is op de eerste zaak waarin de NMa hetzelfde gaat doen.