Rechtspositieregeling van het personeel bij de lokale besturen

De jongste maanden is bij diverse gelegenheden veel aandacht besteed aan de rechtspositieregeling van het gemeente- en provinciepersoneel. De reden lag voor de hand na de afkondiging door de Vlaamse regering van de minimale bepalingen die de rechtspositieregeling van het gemeente- en provinciepersoneel moet bevatten en de vraag van de gemeenten en de provincies welke aangelegenheden op gemeentelijk en provinciaal vlak nader moeten of kunnen worden geregeld in het eigen personeelstatuut. In dit verslagboek wordt de rechtspositieregeling nader toegelicht vanuit een aantal specifieke gezichtshoeken. In een eerste bijdrage bespreekt Prof. Kaat Leus de problematiek van het vastleggen door de Vlaamse regering van algemene principes die in elk geval moeten worden nageleefd bij het uitwerken van een personeelsstatuut op lokaal niveau en de verenigbaarheid van deze verplichting met de gemeentelijke autonomie. Bijkomend onderzoekt de auteur in hoever de rechtspositieregeling kan bijdragen tot een algemeen gemeentelijk personeelsbeleid. Myriam Parys die mee de onderhandelingen heeft gevoerd voor het tot stand komen van de minimale voorwaarden, bespreekt beknopt de diverse “minimumvoorwaarden” van de rechtspositieregeling, zoals de opbouw van de loopbaan, de aanwerving, de vorming van het personeel, en de toekenning van toelagen, in het licht van de uitgangspunten die vooraf door de Vlaamse regering waren vastgelegd. Alexander De Becker en Jens Debièvre bespreken uitvoerig de aanwervingsprocedures van het gemeentepersoneel. Zij besteden daarbij veel aandacht aan de rechtspositie van de statutaire en van de contractuele personeelsleden en onderzoeken ook in hoever er sprake is van een “gelijkschakeling” vna de beide rechtsposities. In de bijdrage van Johan Ide, afdelingshoofd van het Agentschap voor Binnenlands Bestuur en vast lid bij de onderhandelingen, wordt de loopbaan van het personeel van de lokale besturen behandeld en wordt o.m. aandacht besteed aan de regeling van de proeftijd, de evaluaties, de functionele loopbaan, de bevordering en de interne mobiliteit. Prof. Marnix Van Damme maakt een diepgaande studie van de mandaatregeling voor het gemeentepersoneel en bespreekt daarbij de basiskenmerken van het mandaatstelsel en de componenten van de mandaatregeling, o.m. de in aanmerking komende functies, de duur, de evaluatie, de terugvalmogelijkheden, de mandaattoelage en de voortijdige beëindiging van het mandaat. Prof. Ingrid Opdebeek en Ann Coolsaet bespreken de tuchtregeling voor het gemeente- en provinciepersoneel en gaan uitvoering in op de tuchtprocedure van de start van de procedure tot de kennisgeving vna de tuchtstraf. Zij behandelen ook de preventieve schorsing en de tuchtstraffen kan worden ingesteld bij de Beroepscommissie voor Tuchtzaken. De plaats van de gemeentesecretaris in het gemeentelijk personeelsbeleid wordt besproken door Jean-Pierre Van Speybroeck. Als stadssecretaris van Lokeren is hij bijzonder goed geplaatst voor een analyse van de vernieuwde personeelsbevoegdheden van de gemeentesecretaris, zowel de algemene bevoegdheden (algemene leiding van de diensten en hoofd van het gemeentepersoneel) als de specifieke bevoegdheden (dagelijks personeelsbeheer, aanstellings- en ontslagbevoegdheid en tuchtbevoegdheid) en de mogelijkheid tot delegaties van sommige bevoegdheden. Wim Vandenhaute, adjunct van de directeur bij het Agentschap voor Binnenlands Bestuur, afdeling Oost-Vlaanderen, bespreekt het bestuurlijk toezicht op de beslissingen inzake het gemeentepersoneel. Dit toezicht heeft zowel betrekking op de algemene personeelsaangelegenheden als op de individuele uitvoeringsbeslissingen. Hij gaat minutieus na hoe de toezichthoudende overheid kennis krijgt van de beslissingen van de gemeenteoverheden en bespreekt de toetsingscriteria bij de uitoefening van het toezicht en de praktische problemen i.v.m. de termijnen voor de uitoefening van het schorsings- en vernietigingstoezicht. Bijna alle onderdelen van de rechtspositieregeling komen aan bod en er wordt veel aandacht besteed aan de verwevenheid van de elementen van de rechtspositieregeling met andere basiselementen van het bestuursrecht, o.m. de openbaarheid van bestuur, de motiveringsplicht en de gevolgen van de delegatie bij de uitoefening van sommige bevoegdheden