Republiek van vrije burgers; het onbehagen in de democratie

De journalist en intellectueel H.J. Schoo (1945-2007) was een veelzijdig man. Hij was hoofdredacteur (onder meer van Elsevier), uitgever (van onder andere Vrij Nederland) en politiek columnist (van de Volkskrant). Hij was een wandelaar, vogelkenner, vegetariër, republikein, onderwijzer en leermeester. Bovenal was hij een eminent causeur en auteur over burger en staat, over elite en volk, over sociaal-democratie en populisme. Na jarenlang op redacties vooral anderen in staat te hebben gesteld zich te mengen in het openbare debat, manifesteerde Schoo zich in de tweede helft van zijn leven steeds nadrukkelijker zelf als een eigenzinnige stem in het publieke discours. Al zijn belangstellingen resoneerden in de stukken die hij schreef. Dit boek met een ruime keuze uit zijn beste artikelen is daarvan de getuigenis. Tot de thema’s die hij met grote vasthoudendheid behandelde, behoren immigratie en integratie, nationale identiteit, opkomst en erfenis van Pim Fortuyn, het conservatisme van de progressieven, de onvolkomenheden van de verzorgingsstaat, het belang van de middenklasse en de rol van de media. Dat is de kracht van dit dwingende boek: met de sociologische blik van Schoo, als was hij een maatschappelijke ornitholoog, kijkt de lezer op een andere manier naar Nederland. De Republiek van vrije burgers staat onder redactie van Jos de Beus, Marc Chavannes, Arendo Joustra, Remco Meijer, Willem Velema en Herman Vuijsje.