Toezichtprogramma's voor delinquenten en forensisch psychiatrische patiënten

Het verbeteren van de door- en uitstroom van TBS-gestelden na intramurale behandeling heeft nadrukkelijk de aandacht van politiek, overheid en forensisch psychiatrische instellingen. Recente ontwikkelingen zijn het versterken van het toezicht door de reclassering en andere organisaties op TBS-gestelden die terugkeren in de samenleving en het verlengen van de duur van de wettelijke termijn voor voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging van maximaal drie tot maximaal negen jaar. Een belangrijke vraag is hoe het toezicht, dat straks bij TBS-gestelden maximaal negen jaar kan duren, met het oog op recidivevermindering inhoudelijk zo effectief mogelijk kan worden ingevuld. In dit rapport wordt verslag gedaan van een literatuuronderzoek naar extramurale programma’s voor intensief toezicht op delinquenten en forensisch psychiatrische patiënten en voor enkele subgroepen onder hen in het bijzonder, te weten: delinquenten met een ernstige psychiatrische stoornis, zedendelinquenten en delinquenten met problematisch middelengebruik. Het rapport biedt een overzicht van wat uit wetenschappelijk onderzoek bekend is over de effectiviteit en over de veronderstelde werkzame mechanismen van toezichtprogramma’s. De onderzoeksresultaten staan ten dienste van het verbeteren van het toezicht bij voorwaardelijke beëindiging van de dwangverpleging in het kader van de TBS. Daarnaast zijn de resultaten ook te gebruiken bij voorwaardelijke invrijheidstelling na een gevangenisstraf, TBS met voorwaarden en in het kader van voorwaardelijke invrijheidstelling bij personen met een strafrechtelijke of civiele maatregel tot opname in een psychiatrisch ziekenhuis. Een belangrijke conclusie van dit onderzoek is dat er ten aanzien van de meeste toezichtprogramma’s nog weinig effect- en procesevaluaties van goede kwaliteit zijn verricht. Niettemin kan een aantal aanbevelingen worden gedaan met betrekking tot kenmerken van veelbelovende toezichtprogramma’s.