Veel kapiteins op één schip; bestuurlijke inrichting van Professional Service Firms

Professional Service Firms (PSFs) zijn maatschapachtige organisaties, die vooral voorkomen in de accountancy, advocatuur, consultancy en bij architecten- en reclamebureaus. De besturing van dit organisatietype staat onder druk. De bedrijfsvoering moet professioneler, procedures moeten strakker, maar de partners behouden graag hun vrijheid. Sommige PSFs gaan steeds meer als 'gewone' bedrijven functioneren. Uniek is echter dat alle partners gezamenlijk eigenaar - en dus de baas - zijn. Dit brengt de fundamentele kwestie met zich mee: hoe bestuur je een schip met zoveel kapiteins aan boord? De centrale vraag die in het proefschrift wordt gesteld is welke bestuursvormen hiervoor met meest geschikt zijn. Marcel Wanrooy verrichtte een exploratieve studie onder 59 Nederlandse Professional Service Firms en onderzocht vervolgens in twaalf case organisaties de keuze voor wel/geen 'beroepsbestuurder' en wel/geen Raad van Advies. Ook raadpleegde hij tien Nederlandse experts. Enerzijds laten de uitkomsten zien dat vele verschillende bestuursvormen in de praktijk lijken te werken, anderzijds tekent zich toch een zekere richting af. Een collegiaal bestuur van circa drie parttime vakprofessionals, aangevuld met een beroepsbestuurder, wordt als geschikt beschouwd. Een fulltime vakprofessional kan ook. Het opvolgingsproces is cruciaal. Voldoende delegatie, zowel van partners naar bestuur als van bestuur naar managers, is van groot belang. Een Raad van Advies (of Toezicht) is aan te bevelen.