Verdelingsbeslagen; een studie naar deelgenotenbeslag en maritaal beslag

Het recht kent talloze gemeenschappen. Gedacht kan worden aan de huwelijksgemeenschap of de gemeenschap die bestaat tussen ongehuwd samenwonenden, maar ook aan de gemeenschappen van een personenvennootschap, een nalatenschap of die van een rederij. De verdeling van deze gemeenschappen verloopt niet altijd zonder problemen. In het zicht van de verdeling kunnen de deelgenoten trachten om goederen aan de gemeenschap te onttrekken, bijvoorbeeld door deze goederen te vervreemden of te verbergen. In die situatie kan een verdelingsbeslag uitkomst bieden. Het Nederlandse recht kent twee verdelingsbeslagen, namelijk het deelgenotenbeslag van art. 733 Rv en het maritaal beslag van art. 768 e.v. Rv. Beide beslagen worden gelegd op de gemeenschapsgoederen. Zij strekken niet – zoals een verhaalsbeslag – tot het verhaal van een geldsom, maar uitsluitend tot het behoud van een gemeenschapsgoed voor de verdeling. In dit boek wordt de werking van beide beslagen op systematische wijze onderzocht. Aan de orde komen vragen als: Waarop kan een verdelingsbeslag worden gelegd? Wie kan een verdelingsbeslag leggen? En: Wat zijn de rechtsgevolgen van een verdelingsbeslag? Bij de analyse van beide verdelingsbeslagen wordt telkens een vergelijking gemaakt met het verhaalsbeslag op gemeenschapsgoederen, zodat het boek niet alleen relevant is voor het verdelingsbeslag, maar ook voor het verhaalsbeslag op gemeenschapsgoederen. Naast beide verdelingsbeslagen wordt ook ingegaan op de overige conservatoire maatregelen die beschikbaar zijn in het kader van (de verdeling van) de gemeenschap, te weten verzegeling, boedelbeschrijving, bewind en gerechtelijke bewaring. Bovendien wordt uitgebreid aandacht besteed aan het bestuur en de verdeling van de gemeenschap en in het bijzonder aan de processuele aspecten daarvan. Inhoudsopgave: Gebruikte afkortingen Inleiding en vraagstelling 1. Onderzoeksvragen 2. Taalgebruik en enige begrippen I. Bevoegdheid en bestuursverdeling 1. Inleiding 2. Bestuursverdeling 3. Een uitbreiding van de bestuursverdeling; schulden van de gemeenschap 4. Afgescheiden vermogen 5. De gemeenschap als procespartij 6. Conclusies II. Verdeling van de gemeenschap 1. Inleiding 2. Wat is verdeling? 3. Onverdeelbare gemeenschappen 4. Verdeling door tussenkomst van de rechter 5. Conclusie III. Het stelsel van conservatoire maatregelen 1. Inleiding 2. Bevoegdheidsverdeling en conservatoire maatregelen 3. Verzegeling 4. Boedelbeschrijving 5. Gerechtelijke bewaring 6. Bewind 7. Verdelingsbeslagen 8. Conclusies IV. Het beslagobject 1. Inleiding 2. Deelgenotenbeslag 3. Maritaal beslag 4. Ruimere beslagmogelijkheden? 5. Conclusie V. De beslaglegger 1. Inleiding 2. Analoge toepassing van conservatie- en executiemiddelen 3. Deelgenotenbeslag 4. Maritaal beslag VI. De beslagene en de overige deelgenoten 1. Inleiding 2. Terminologie en belang 3. Verhaalsbeslag bij de niet-ontbonden huwelijksgemeenschap 4. Verhaalsbeslag bij personenvennootschappen 5. Deelgenotenbeslag 6. Maritaal beslag 7. Conclusie VII. Het beslagrekest 1. Inleiding 2. De inhoud van het beslagrekest 3. Bevoegde rechter 4. Behandeling van het beslagrekest 5. Rechtsmiddelen 6. Conclusie VIII. De eis in de hoofdzaak 1. Inleiding 2. Eis in de hoofdzaak volgens art. 700 lid 3 Rv 3. De eis in de hoofdzaak bij het deelgenotenbeslag 4. De eis in de hoofdzaak bij maritaal beslag 5. Conclusie IX. Rechtsgevolgen van het beslag 1. Inleiding 2. Rechtsgevolgen van een verhaalsbeslag 3. Rechtsgevolgen van een verdelingsbeslag 4. In weerwil van het beslag verrichte handeling en verdeling 5. Conclusie X. Onrechtmatige beslagen 1. Inleiding 2. Onrechtmatige verhaalsbeslagen 3. Onrechtmatige verdelingsbeslagen 4. Conclusie XI. Einde van het beslag 1. Inleiding 2. Tussentijdse opheffing 3. Samenloop tussen twee verdelingsbeslagen 4. Samenloop van een verdelingbeslag met een ander beslag 5. Samenloop tussen een verdelingsbeslag en een faillissement 6. Reguliere afwikkeling van het beslag 7. Conclusie Conclusies en samenvatting Summary in English Curriculum vitae Trefwoordenregister Rechtspraakregister Verkort aangehaalde literatuur