Wie draagt de schade?; de allocatie van risico's in het recht

In de 19de en 20ste eeuw stond het aansprakelijkheidsrecht grotendeels in het teken van de stelregel `Ieder draagt zijn eigen schade'. Een kentering tekent zich af: `Pech moet weg". Steeds vaker wordt individuele schuld vervangen door maatschappelijk noodlot, zodat niet het individu met de schade blijft zitten maar een gemeenschap daarvoor opdraait. Dikwijls, maar niet als conditio sine qua non, gaat dit hand in hand met risico-aansprakelijkheid en verzekeringen. Zal de individuele schuld definitief als criterium verdwijnen om plaats te maken voor sociaal-politiek wenselijke arrangementen? Dit leidt tot een herbezinning over de gondslagen van het aansprakelijkheidsrecht, over de risico's die maatschappelijk normaal zijn, en over de hardheid van de grenzen van de rechtspersoon. En het leidt tot vragen over de betere preventie, over de eisen die dader en slachtoffer aan elkaar mogen stellen, en over het paradoxale huwelijk van individualiseren en collectiviseren. Deze thema's zijn niet typisch voor het Nederlandse recht maar zullen ook in ons land moeten worden beantwoord.