Wie niet weg is, is gezien; gevalstudie over een proef met cameratoezicht in de Leeuwarder binnenstad

Twee ernstige geweldsdelicten met dodelijke afloop in Leeuwarden vormden het vertrekpunt van een discussie over de inzet van cameratoezicht. Deze discussie resulteerde in een besluit om bij wijze van proef gedurende een jaar camera’s te installeren op plaatsen waar het meest frequent (gewelds)incidenten voorkomen. Gelijktijdig is door gemeente en politie een maatregelenpakket afgekondigd met onder meer extra politiesurveillance, preventieve fouilleeracties en aanpassing van de horecasluitingstijden. Het Lectoraat Integrale Veiligheid van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden heeft de proef met cameratoezicht geëvalueerd. Het evaluatieonderzoek is een gevalstudie waarin de effecten van de maatregelen in deze specifieke situatie zijn blootgelegd. Om de effecten in kaart te brengen is onder meer gebruik gemaakt van analyse van geregistreerde geweldsincidenten, diepte-interviews met burgers en professionals, nachtelijke observaties en vragenlijstonderzoeken. De onderzoekers concluderen op basis van de evaluatie dat hét effect van cameratoezicht niet bestaat. Effecten zijn afhankelijk van de context en de organisatie achter het cameratoezicht. Zo heeft cameratoezicht in Leeuwarden vooral toegevoegde waarde in combinatie met gerichte politie-inzet. En dan nog treden de effecten niet in elke straat met camera’s op. In veel Nederlandse gemeentes wordt een discussie gevoerd over het al dan niet invoeren of uitbreiden van cameratoezicht. De gevalstudie in Leeuwarden laat zien dat een bredere blik die verder gaat dan de reikwijdte van de camera’s minstens zo noodzakelijk is als de camera’s zelf. Dit boek wil een bijdrage leveren aan de verbreding van de discussie rondom cameratoezicht.