Zoeken naar evenwicht: Beschouwingen over recht en ethiek

Dit boek is een bloemlezing uit het werk van Gerard Mulder. Gerard Mulder is zonder twijfel de meest diepzinnige van de huidige generatie Nederlandse strafrechtsgeleerden. Alleeen al zijn levensloop geeft daar blijk van: na vele jaren rechtspraktijk, eerst als rechter te Groningen en later als raadsheer in het Gerechtshof te Leeuwarden, heeft hij de overstap gemaakt naar de wetenschap. Hij was hoogleraar strafrecht en strafprocesrecht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam van 1967 tot 1972, en aan de Katholieke Universiteit te Nijmegen van 1972 tot 1976, waarna hij het technisch juridische terrein min of meer vaarwel heeft gezegd en een leeropdracht heeft aanvaard in de algemene rechtsleer. Na zijn emeritaat heeft hij niet opgehouden zijn pen te laten vloeien, meest over onderwerpen die men tot het metastrafrecht zou kunnen rekenen. Kortom: vertrekkend vanuit het zwaard heeft hij steeds meer de balans gezocht. Mulders instelling ten opzichte van het recht kan worden getypeerd als een van krachtige bescheidenheid. Het recht, het strafrecht in het bijzonder, is als verschijnsel een aspect van de schepping. Mensen hebben aan de schepping deel, en juristen hebben tot taak hun deel te onderhouden en uit te bouwen, met rechtvaardigheid als doelstelling. Aan die taak mogen wij ons niet onttrekken. Mulder heeft die taak serieus genomen, niet als systematicus, maar door telkens opnieuw te trachten de betekenis van het recht voor de mensen te doorgronden. Tekenend is Mulders vergelijking van het strafrecht met de harde korst van een brood. Hoewel hij die korst vanuit praktijk en theorie goed kent en daarover diverse publicaties van zijn hand zijn verschenen, waaronder zijn belangrijke annotaties in de Nederlandse Jurisprudentie, is hij zich in de loop der jaren in toenemende mate gaan interesseren voor het brood zelf. Daartoe is hij op zoek gegaan naar de ethiek, die aan het strafrecht ten grondslag ligt en er tevens door wordt beschermd. Zoals uit de hier bijeengebrachte opstellen blijkt, gaat het hem daarbij vooral niet om een opsomming van ethische normen, maar vooral om de primaire opdracht aan een ieder zich bewust te worden van zijn taak in het leven, en door daarnaar te handelen bij te dragen aan zijn eigen voltooiing.