Op werkdagen voor 23:00 besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €20
,

De wetenschappelijke beoefening van het staatsrecht in Nederland tot 1983

Methoden en inspiratie

Specificaties
E-book, 325 blz. Pdf met watermerkbeveiliging | Nederlands
Boom Juridische Uitgevers | 1e druk, 2022
ISBN13: 9789051896589
Rubricering
Hoofdrubriek : Juridisch
Juridisch : Staatsrecht
Jongbloed : Staatsrecht algemeen
Boom Juridische Uitgevers Pdf met watermerkbeveiliging 1e druk, 2022 9789051896589
Direct te downloaden

Samenvatting

Dit boek gaat over de wetenschappelijke beoefening van het staatsrecht in Nederland vanaf de achttiende eeuw tot het einde van de twintigste eeuw. Centraal staan de door Nederlandse staatsrechtjuristen gebruikte methoden en hun inspiratiebronnen.

Dé methode van staatsrechtbeoefening blijkt niet te bestaan. Nederlandse staatsrechtjuristen lieten zich voor hun aanpak en benadering van staatsrechtelijke problemen inspireren door politieke en maatschappelijke ontwikkelingen, buitenlandse voorbeelden en andere wetenschapsgebieden, zoals de sociologie en de politicologie. Tot het standaardrepertoire van bijna iedere staatsrechtjurist behoorde de vergelijking met het Duitse en het Engelse recht.

Eén wijze van staatsrechtbeoefening was in de afgelopen eeuwen wel het populairst: de historisch-juridische methode. Zij kwam neer op een bestudering van het positieve staatsrecht in zijn historische ontwikkeling. Die populariteit laat zich verklaren door de doelen die staatsrechtjuristen nastreefden met hun werkwijze: praktisch nut, objectiviteit en rechtvaardigheid.

Specificaties

ISBN13:9789051896589
Taal:Nederlands
Bindwijze:e-book
Beveiliging:watermerk
Bestandsformaat:pdf
Aantal pagina's:325
Druk:1
Verschijningsdatum:3-3-2022
Hoofdrubriek:Staatsrecht
ISSN:

Over Corjo Jansen

Corjo Jansen studeerde Rechten aan de Universiteit Utrecht. Hij werkt als hoogleraar Rechtsgeschiedenis en Burgerlijk recht aan de Radboud Universiteit Nijmegen en is daar voorzitter van het Onderzoekscentrum Onderneming & Recht. Hij is tevens bijzonder hoogleraar Romeins recht aan de Universiteit van Amsterdam.

Andere boeken door Corjo Jansen

Inhoudsopgave

Ten geleide 9

1 Inleiding 11
1.1 Rechtswetenschap, methoden en staatsrecht 11
1.2 Het begrip staatsrecht 14
1.3 Het beschreven tijdvak 16
1.4 Belangrijkste bronnen 17
1.5 Beperkingen 18
1.6 Tijdvakindeling en opzet 19

2 De wetenschappelijke beoefening van het staatsrecht in de Nederlanden in de achttiende eeuw 23
2.1 Inleiding en historische achtergrond 23
2.2 De universitaire beoefening van het staatsrecht in de Nederlanden 26
2.2.1 Het begin 26
2.2.2 Het onderwijs in het ius publicum universale (het algemene staatsrecht) 29
2.2.3 Het onderwijs in het ius publicum Romano-Germanicum (het Rooms-Duitse staatsrecht) 31
2.2.4 Het ontstaan van het onderwijs in het ius publicum Belgicum (het vaderlandse staatsrecht) 33
2.3 De methode van beoefening van het vaderlandse staatsrecht 36
2.4 Slotbeschouwing 41

3 De wetenschappelijke beoefening van het staatsrecht in het begin van de negentiende eeuw 43
3.1 Inleiding en historische achtergrond 43
3.2 De universitaire beoefening van het staatsrecht 47
3.2.1 De positie van het staatsrecht als universitair vak 47
3.2.2 Het universitaire onderwijs in het staatsrecht 49
3.2.3 De stand van de wetenschappelijke beoefening van het staatsrecht 54
3.3 De methode van beoefening van het staatsrecht 58
3.4 Slotbeschouwing 59

4 J.R. Thorbecke (1798-1872) en zijn tijdgenoten 63
4.1 Inleiding en historische achtergrond 63
4.2 De universitaire beoefening van het staatsrecht 65
4.3 De methode van staatsrechtbeoefening volgens Thorbecke 67
4.4 De methode van staatsrechtbeoefening volgens tijdgenoten van Thorbecke 73
4.4.1 De ‘gemengde’ methode van J. de Wal (1816-1892) 73
4.4.2 De ‘sociologische’ methode van J. de Bosch Kemper (1808-1876) 74
4.4.3 De ‘empirische’ methode van C.W. Opzoomer (1821-1892) 79
4.4.4 Het gebrek aan methode bij G.W. Vreede (1809-1880) 80
4.5 Grondwetscommentaren 81
4.6 Slotbeschouwing 82

5 Het staatsrecht als zelfstandige wetenschappelijke discipline 87
5.1 Inleiding en historische achtergrond 87
5.2 De universitaire beoefening van het staatsrecht 91
5.3 De empirische methode in het staatsrecht 97
5.3.1 Staatsrecht als sociale wetenschap 98
5.3.2 Staatsleer op empirische grondslag 100
5.3.3 Grenzen aan de empirische methode 104
5.4 De juridische methode 105
5.4.1 Heemskerks ‘De praktijk onzer Grondwet’ 106
5.4.2 Laband en de juridische methode in Nederland 107
5.4.3 Buys’ De Grondwet. Toelichting en kritiek 110
5.5 De aankondiging van een nieuwe periode: kritiek op Buys 115
5.5.1 De geest van de Grondwet 116
5.5.2 De betekenis van de gewoonte voor de staatsrechtbeoefening 119
5.6 Slotbeschouwing 124

6 Nieuwe wegen 129
6.1 Inleiding en historische achtergrond 129
6.2 De universitaire beoefening van het staatsrecht 134
6.3 De christelijk-historische methode 138
6.4 De leer van de rechtssoevereiniteit 143
6.4.1 Van staatssoevereiniteit naar rechtssoevereiniteit 144
6.4.2 Krabbes leer der rechtssoevereiniteit 145
6.4.3 Krabbes rechtsleer en de staatsrechtsbeoefening 148
6.5 De historisch-juridische methode 152
6.5.1 Struyckens kritiek op Krabbe 153
6.5.2 Struyckens eigen benadering 156
6.6 De analytisch-psychologische methode 164
6.6.1 Kranenburgs onderzoek naar het wezen van het rechtsbewustzijn 166
6.6.2 Kritiek op de empirisch-inductieve staatsrechtbeoefening 172
6.6.3 Het wezen van het rechtsbewustzijn en de staatsrechtbeoefening 175
6.7 Katholieke staatsrechtbeoefening op natuurrechtelijke grondslag 178
6.8 Invloed van het nationaalsocialisme op de staatsrechtelijke methode? 182
6.9 Slotbeschouwing 186

7 De bloei van het methodendebat 189
7.1 Inleiding en historische achtergrond 189
7.2 De universitaire beoefening van het staatsrecht 195
7.3 De systematische methode 199
7.3.1 Stellinga’s materiële systeem 200
7.3.2 Logemanns formele systeem 205
7.4 Rooms-Katholiek natuurrecht 211
7.5 Van de juridisch-historische naar de staatkundig-historische methode 219
7.5.1 P.J. Oud 220
7.5.2 E. van Raalte 226
7.5.3 (Opnieuw) F.J.F.M. Duynstee 227
7.6 De methode van het ‘begrijpend beschrijven’ 229
7.6.1 J. van der Hoeven 230
7.6.2 Kritiek 234
7.7 Donners methode ‘van het gezond verstand’ 239
7.8 De Rotterdamse School 245
7.8.1 Van Maarseveens ‘politiek recht’ 246
7.8.2 Burkens’ systeemtheoretische methode 251
7.8.3 Couwenbergs ontwikkelingstheorie 255
7.9 De revival van transcendentale opvattingen in het staatsrecht 256
7.9.1 De historisch-systematische methode van Belinfante 258
7.9.2 De hermeneutische methode van Meuwissen en Hirsch Ballin 260
7.9.3 Kritiek 264
7.10 Staatsrechtelijke rechtsvergelijking 266
7.11 Slotbeschouwing 270

8 Afsluiting 273

Namenregister 283
Literatuur 291

Net verschenen

Rubrieken

Populaire producten

    Personen

      Trefwoorden

        De wetenschappelijke beoefening van het staatsrecht in Nederland tot 1983