Bore-out: als verveling op het werk je ziek maakt

Iedereen kent het fenomeen burn-out, maar bore-out is nog relatief onbekend. Toch lijdt een aanzienlijk deel van de werkenden aan chronische verveling op het werk, met vergelijkbare fysieke en mentale uitputtingsverschijnselen als bij een burn-out. Het verschil? Bij burn-out is er sprake van overbelasting, bij bore-out juist van onderbelasting en gebrek aan uitdaging. Het taboe op bore-out is groot: wie durft toe te geven dat hij zich verveelt terwijl anderen overwerkt zijn? Toch is bore-out een serieus probleem dat vraagt om herkenning en een gerichte aanpak.

Het verschil tussen burn-out en bore-out

Hoewel de symptomen sterk op elkaar lijken – vermoeidheid, hoofdpijn, slaapproblemen, concentratieproblemen – zijn de oorzaken van burn-out en bore-out fundamenteel verschillend. Bij een burn-out is er sprake van chronische overbelasting: te veel werk, te hoge eisen, te weinig herstel. Bij bore-out daarentegen gaat het om chronische onderbelasting: te weinig uitdaging, gebrek aan betekenisvol werk, onderbenutting van capaciteiten.

Deze tegenstelling heeft belangrijke gevolgen voor de aanpak. Iemand met een burn-out heeft vooral rust nodig, maar voor iemand met een bore-out is rust juist contraproductief. Wie zich verveelt, heeft fysiek en psychisch al meer dan genoeg 'gerust'. Wat iemand met bore-out nodig heeft, is juist meer uitdaging, meer variatie en werk dat beter aansluit bij zijn talenten en ambities.

Sleur, verveling en werkgeluk

Bore-out ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het begint vaak met een gevoel van sleur: werk dat routine wordt, taken die geen uitdaging meer bieden, het gevoel dat je meer in je mars hebt. Als deze situatie te lang aanhoudt, sluipt de verveling binnen. En als die verveling chronisch wordt, met alle bijbehorende frustraties en het besef dat je talenten worden verspild, dan kun je in een bore-out belanden.

Herkenning: de signalen van bore-out

Bore-out is moeilijk te herkennen, zowel voor de persoon zelf als voor de omgeving. Typische signalen zijn: chronische vermoeidheid ondanks voldoende slaap, gebrek aan motivatie, cynisme over het eigen werk, vermijdingsgedrag (laat komen, vroeg weg), schuldgevoelens en schaamte. Fysieke klachten zoals hoofdpijn, nekklachten en maagproblemen komen vaak voor. Wat het extra complex maakt: mensen met bore-out worden vaak juist gezien als goede medewerkers die nooit klagen. Ze houden hun frustratie voor zich uit angst als lui of ondankbaar te worden gezien.

Van bore-out naar werkgeluk

Het goede nieuws: bore-out is op te lossen. De eerste stap is erkenning – van jezelf en van je werkgever – dat er een probleem is. Vervolgens zijn er verschillende routes mogelijk. Soms kan een aanpassing van je huidige functie al voldoende zijn: meer verantwoordelijkheid, nieuwe projecten, of juist taken die beter aansluiten bij je talenten. In andere gevallen is een functiewijziging of zelfs een carrièreswitch nodig.

Cruciaal is dat werkgevers regelmatig in gesprek gaan met medewerkers over hoe zij hun werk ervaren. De vraag of werk voldoende uitdaging en bevrediging biedt, zou standaard moeten zijn in functioneringsgesprekken. Veel werkgevers realiseren zich nog niet dat bore-out hen net zoveel geld kost als burn-out: langdurig verzuim, hoog verloop en gemiste productiviteit.

De toekomst: bore-out bespreekbaar maken

Bore-out verdient dezelfde aandacht als burn-out. Het is tijd dat we erkennen dat niet alleen overbelasting, maar ook onderbelasting schadelijk is voor de gezondheid en het welzijn van werkenden. Werkgevers die proactief het gesprek aangaan over werkbeleving en uitdaging, investeren in duurzame inzetbaarheid van hun medewerkers. En werknemers die durven uit te spreken dat ze zich vervelen, zonder angst voor negatieve consequenties, dragen bij aan een gezondere werkcultuur.

De boeken en artikelen op deze pagina bieden concrete aanknopingspunten om bore-out te herkennen, bespreekbaar te maken en aan te pakken. Van wetenschappelijke analyses tot persoonlijke verhalen, van handvatten voor coaches tot adviezen voor leidinggevenden – het arsenaal aan kennis groeit. Nu is het zaak deze kennis ook daadwerkelijk toe te passen in de dagelijkse praktijk van organisaties. Want bore-out hoeft niet: met voldoende aandacht voor uitdaging, variatie en zingeving in het werk, kunnen we ervoor zorgen dat werkenden niet ondergaan aan verveling, maar juist floreren.