Douanememo 2017
Samenvatting
Het Douanememo bevat in kort bestek een overzicht van de binnen de Europese Unie geldende douanebepalingen. Het memo volgt daarbij de onderwerpvolgorde zoals gehanteerd in het nieuwe Douanewetboek van de Unie DWU), dat per 1 mei 2016 in werking is getreden.
Aan de orde komen onder meer AEO, douanevertegenwoordiging, binnenbrengen van goederen, Unievervoer en gemeenschappelijk douanevervoer, douanewaarde, vrije zone, verschuldigde rechten en belastingen, vrijstellingen, bestuurlijke boetes en strafrechtelijke sancties, economische en landbouwregelingen en statistiek, en niet-fiscale regelingen.
Tevens wordt in hoofdlijnen ingegaan op de heffing van omzetbelasting en accijns in het verkeer tussen de lidstaten van de Europese Unie, de zogenoemde intracommunautaire transacties.
Daarnaast worden de kernpunten van de niet-fiscale maatregelen vermeld.
Ten slotte bevat het memo veel informatie (namen, adressen, telefoonnummers, enz.) met betrekking tot het Ministerie van Financiën, de Belastingdienst en andere relevante instanties. Het alfabetisch register vergemakkelijkt het zoeken naar specifieke onderwerpen.
Specificaties
Inhoudsopgave
1 Afkortingen en begrippen 13
2 Douanewetgeving 16
2.1 Algemeen 16
2.2 Europese douanewetgeving 16
2.3 Nationale wetgeving 16
2.4 Beleid en instructies 17
3 Douanegebied en informatie-uitwisseling 17
3.1 Douanegebied van de Unie 17
3.2 Geografische reikwijdte Algemene douanewet 19
3.3. Brexit 19
3.4 Informatie-uitwisseling 19
4 Registratie- en identificatienummer (EORI) 2
4.1 Verplichting, aanvraag en ongeldig verklaren 20
4.2 Wettelijke basis 20
5 Douanevertegenwoordiging 21
5.1 Algemeen 21
5.2 Wettelijke basis 21
5.3 Douanevertegenwoordiger 22
5.4 Verplichtingen bij vertegenwoordiging 22
5.5 Directe vertegenwoordiging 23
5.6 Indirecte vertegenwoordiging 24
6 Beschikkingen betreffende de toepassing van de douanewetgeving Aanvragen, verlenen, weigeren, schorsen en intrekken van beschikkingen als bindende inlichtingen, vergunningen enz. 2
6.1 Algemeen 25
6.2 Wettelijke basis 26
6.3 Aanvragen van een beschikking als bindende inlichtingen, vergunningen enz. 26
6.4 Aanvaarding van een aanvraag voor een beschikking als bindende inlichtingen, vergunningen enz. 27
6.5 Onderzoek of wordt voldaan aan de voorwaarden voor de verlenen van een beschikking als bindende inlichtingen, vergunningen enz. 28
6.6 Verlenen van een beschikking 29
6.7 Schorsen van een beschikking 30
6.8 Wijziging en herziening van een beschikking 32
6.9 Intrekken van een beschikking 32
6.10 Nietig verklaren van een beschikking 33
6.11 Dwangsom bij niet tijdig beslissen 33
Geautoriseerde marktdeelnemer (AEO)
7 Geautoriseerde marktdeelnemer (AEO) 34
7.1 Algemeen 34
7.2 Wettelijke basis 35
7.3 AEO-vergunning douanevereenvoudigingen 35
7.4 AEO-vergunning veiligheid 37
7.5 AEO-vergunning douanevereenvoudigingen/ veiligheid 37
7.6 Aanvraag, schorsen, intrekken en nietig verklaren van een AEO-vergunning 37
7.7 Onderhoud en toetsing van de AEO-status 3
7.8 Wederzijdse erkenning 39
8 Administratie en kosten Administratie, administratieve organisatie en interne beheersing 4
8.1 Algemeen 40
8.2 Wettelijke basis 40
9 Kosten ambtelijke werkzaamheden 40
9.1 Algemeen 40
9.2 Wettelijke basis 41
9.3 Wanneer kosten? 41
9.4 Kostentarief 41
9.5 Nadere informatie 42
Douanetarief en tariefindeling
10 Tarief 43
10.1 Tariferingsregels 43
10.2 Wettelijke basis 44
10.3 Bindende Tarief Inlichtingen (BTI) 45
10.4 Afbouw douanerecht 46
10.5 Nadere informatie 46
11 Invoer in deelzendingen 47
11.1 Algemeen 47
11.2 Wettelijke basis 48
11.3 Nadere informatie 48
12 Douanerechten op bergings- en verpakkingsmiddelen 4
12.1 Algemeen 48
12.2 Wettelijke basis 49
12.3 Preferentiële oorsprongsprotocollen 49
12.4 Nadere informatie 49
13 Tarief preferentiële regelingen 50
13.1 Algemeen 50
13.2 Na te komen voorwaarden 55
13.3 Certificaten 56
13.4 Factuur- of oorsprongsverklaring 58
13.5 Certificaat inzake goederenverkeer EUR-MED; factuurverklaring 59
13.6 EXP-certificaat 59
13.7 Attest van oorsprong 60
13.8 Andere certificaten van oorsprong 61
13.9 Overzicht 62
13.10 Goederenverkeer binnen en tussen EER, LMOE, Turkije en Zwitserland 64
13.11 Andere tarifaire afwijkingen 64
13.12 Gegronde twijfel 64
13.13 Nadere informatie 64
14 ACS-landen 64
14.1 Algemeen 64
14.2 Nadere informatie 65
15 Landen en gebieden overzee (LGO) 66
15.1 Algemeen 66
15.2 Invoering REX-systeem 66
16 Stelsel van algemene preferenties (SAP) 67
16.1 Algemeen 67
16.2 Schorsing tariefprefenties 71
16.3 Nadere informatie en wettelijke basis 72
16.4 Gedelegeerde verordening DWU 72
16.5 Begunstigde landen – lijst van in aanmerking komende landen/begunstigde landen 73
16.6 Landen uitgesloten van APS 75
16.7 Landen tijdelijk uitgesloten van APS per 1 januari 2014 75
17 Schorsingen 75
17.1 Algemeen 75
17.2 Wettelijke basis 76
17.3 Nadere informatie 77
18 Tariefcontingenten 77
18.1 Algemeen 77
18.2 Wettelijke basis 78
18.3 Aanvullende voorwaarden voor bepaalde goederen 80
18.4 Nadere informatie 81
19 Gunstige tariefbehandeling 82
19.1 Algemeen 82
19.2 Wettelijke basis 82
19.3 Bijzondere bestemmingen 82
Oorsprong
20 Oorsprong van goederen 83
20.1 Algemeen 83
20.2 Wettelijke basis 83
20.3 Oorsprongsregels voor goederen (normen) 84
20.4 Bindende Oorsprongsinlichting (BOI) 85
20.5 Aantonen van de oorsprong 86
20.6 Leveranciersverklaringen; INF 4 87
20.7 Nadere informatie 88
Douanewaarde
21 Douanewaarde 89
21.1 Algemeen 89
21.2 Wettelijke basis 90
21.3 Informatie over douanewaarde 90
21.4 Vreemde valuta 91
21.5 Transactiewaarde 91
21.6 Identieke of soortgelijke goederen 92
21.7 De aftrekmethode (terugrekenmethode) 93
21.8 Methode van de berekende waarde 95
21.9 Fall-back methode 95
21.10 Royalty’s en licentierechten 96
21.11 Vereenvoudiging 96
21.12 Forfaitaire invoerwaarden 97
21.13 Aangifte gegevens inzake douanewaarde (D.V.1) 97
21.14 Bindende Waarde Inlichting (BWI) 98
Douaneschuld
22 Ontstaan van de douaneschuld enschuldenaar 99
22.1 Algemeen 99
22.2 Wettelijke basis 100
22.3 Gevallen waarin douaneschuld ontstaat en de schuldenaar 100
23 Zekerheidstelling 104
23.1 Algemeen 104
23.2 Wettelijke basis 104
23.3 Vormen van zekerheidstelling 105
23.4 Bedrag van de zekerheidstelling, ontheffingen e.d. 105
23.5 Doorlopende zekerheid 106
24 Mededeling en navordering van de douaneschuld 108
24.1 Algemeen 108
24.2 Wettelijke basis 108
24.3 Mededeling van de douaneschuld aan de schuldenaar 108
24.4 Navordering 109
24.5 Geen navordering 109
25 Betaling en uitstel van betaling 109
25.1 Algemeen 109
25.2 Wettelijke basis 109
25.3 Betaling 110
25.4 Uitstel van betaling 110
26 Vervallen van de douaneschuld 112
26.1 Algemeen 112
26.2 Wettelijke basis 112
26,3 Situaties waardoor de douaneschuld vervalt 112
27 Terugbetaling en kwijtschelding van invoerrechten 113
27.1 Algemeen 113
27.2 Wettelijke basis 114
27.3 Te veel in rekening gebrachte invoerrechten 114
27.4 Goederen vertonen gebreken of zijn niet in overeenstemming met het koopcontract 115
27.5 Vergissing van de douaneautoriteiten 115
27.6 Billijkheid 116
27.7 Ongeldig maken van een douaneaangifte 116
Het binnenbrengen van goederen in het douanegebied van de Unie
28 Binnenkomend handelsverkeer 117
28.1 Algemeen 117
28.2 Wettelijke basis 117
28.3 Douanestatus en douanetoezicht bij binnenbrengen, lijndienst 117
28.4 Summiere aangifte bij binnenkomst (ENS) 119
28.5 Daadwerkelijk binnenbrengen en aanbrengen 121
28.6 Douanekantoren 122
29 Tijdelijke opslag 122
29.1 Algemeen 122
29.2 Wettelijke basis 122
29.3 Aangifte voor tijdelijke opslag van te lossen goederen 123
29.4 Ruimte voor tijdelijke opslag 123
29.5 Overbrenging tussen RTO’s 124
29.6 Tijdelijke opslag op andere plaatsen dan in RTO’s 125
29.7 Beëindiging van de tijdelijke opslag 125
Douanestatus, plaatsing van goederen onder een douaneregeling
30 Bewijs van douanestatus van Uniegoederen 126
30.1 Algemeen 126
30.2 Wettelijke basis 126
30.3 Bewijsmiddelen 126
31 Douaneregelingen en douaneaangiften 128
31.1 Algemeen 128
31.2 Wettelijke basis 128
31.3 Douaneregelingen en wederuitvoer 128
31.4 Douaneaangifte en aangifte tot wederuitvoer 129
32 Standaard douaneaangifte en vereenvoudigingen 13
32.1 Algemeen 130
32.2 Wettelijke basis 131
32.3 Standaard douaneaangifte 131
32.4 Vereenvoudigingen 131
33 Indienen, aanvaarding, controle en wijziging van een douaneaangifte en vrijgave van goederen 13
33.1 Algemeen 135
33.2 Wettelijke basis 135
33.3 Wie mag aangifte doen? 135
33.4 Invullen 136
33.5 Indienen bij en aanvaarding door de Douane 137
33.6 Wijzigen en ongeldig maken 137
33.7 Controle van de aangifte 138
33.8 Vrijgeven van goederen 139
33.9 Controle achteraf 140
34 Vernietiging van goederen 140
34.1 Algemeen 140
34.2 Wettelijke basis 140
In het vrije verkeer brengen en vrijstelling van invoerrechten
35 Brengen in het vrije verkeer 141
35.1 Algemeen 141
35.2 Wettelijke basis 141
36 Vrijstellingen bij brengen in het vrije verkeer 142
36.1 Algemeen 142
36.2 Wettelijke basis 142
36.3 Vergunning 143
36.4 Aangifte ten invoer 143
36.5 Normale verblijfplaats 143
36.6 Afzien van de vrijstelling 144
36.7 Niet-nakomen van de voorwaarden 145
36.8 Belasting van personenauto’s en motorrijwielen 145
36.9 Verhuisboedels 145
36.10 Uitzetten en huwelijksgeschenken 146
36.11 Geërfde goederen 147
36.12 Uitzetten voor scholieren en studenten 147
36.13 Zendingen met een te verwaarlozen waarde 148
36.14 Door particulieren aan particulieren gerichte zendingen 148
36.15 Verhuizing van kapitaalgoederen en uitrusting 148
36.16 Reizigersbagage 149
36.17 Voorwerpen van opvoedkundige, wetenschappelijke of culturele aard 149
36.18 Medische instrumenten en apparaten 150
36.19 Goederen voor gehandicapten 150
36.20 Goederen bestemd voor slachtoffers van rampen 150
36.21 Monsters en stalen met onbeduidende waarde 151
36.22Drukwerk en voorwerpen voor reclamedoeleinden 151
36.23 Tentoonstellingsgoederen 151
36.24 Goederen om te worden beproefd 151
36.25 Documentatiemateriaal van toeristische aard; diverse bescheiden en voorwerpen 152
36.26 Diverse goederen welke in aanmerking komen voor definitieve vrijstelling op grond van de Verordening (EG) nr. 1186/2009 152
36.27 Terugkerende goederen 153
36.28 Provisie, scheepsbehoeften, brandstoffen en smeermiddelen 153
36.29 Diplomatieke vertegenwoordigingen en consulaire posten 154
36.30 Internationale organisaties 154
36.31 Gronduitrusting luchtvaartondernemingen 155
36.32 Goederen voor vreemde strijdkrachten of voor het Afcent hoofdkwartier 155
Bijzondere regelingen
37 Bijzondere regelingen (algemeen) 156
37.1 Algemeen 156
37.2 Wettelijke basis 156
37.3 Onderscheid bijzondere regelingen 156
37.4 Vergunning 157
37.5 Overdragen van rechten en plichten 157
37.6 Overbrengen onder een bijzondere regeling 158
38 Uniedouanevervoer en gemeenschappelijk douanevervoer 158
38.1 Algemeen 158
38.2 Wettelijke basis 159
38.3 Algemene bepalingen 159
38.4 Extern Uniedouanevervoer 161
38.5 Toegelaten afzender 166
38.6 Toegelaten geadresseerde 166
38.7 Verzegelingen van een bijzonder model 167
38.8 Regeling voor communautair douanevervoer per spoor 167
38.9 Vervoer door de lucht 167
38.10 Vervoer over zee 168
38.11 Vervoer per pijpleiding 168
38.12 Noodprocedure NCTS 168
38.13 Intern Uniedouanevervoer 170
39 TIR-vervoer 170
39.1 Algemeen 170
39.2 Wettelijke basis 170
39.3 Toepassing 170
39.4 Formaliteiten 171
39.5 Afwijkingen 172
39.6 Keuring 172
39.7 Organisaties voor afgifte van carnets 172
39.8 Zuiveringsbepalingen 173
39.9 Invorderingsbepalingen 173
39.10 Fraudegevoelige goederen 174
40 Douane-entrepots 174
40.1 Algemeen 174
40.2 Wettelijke basis 175
40.3 Typen douane-entrepots 175
40.4 Plaatsen van vestiging van douane-entrepots 176
40.5 Nadere bepalingen douane-entrepots 176
40.6 Opslag van Uniegoederen in douane-entrepots 177
40.7 Opslag van accijnsgoederen en goederen onderworpen aan verbruiksbelasting in douane-entrepots 178
41 Vrije zone 178
41.1 Algemeen 178
41.2 Wettelijke basis 179
42 Tijdelijke invoer 179
42.1 Algemeen 179
42.2 Wettelijke basis 179
42.3 Volledige vrijstelling 180
42.4 Gedeeltelijke vrijstelling 180
42.5 Belangrijkste bepalingen 180
42.6 Vervoermiddelen 182
42.7 Persoonlijke bezittingen, goederen voor sportdoeleinden van reizigers, welzijnsgoederen voor zeelieden 183
42.8 Materiaal voor hulpverlening bij rampen; medisch, chirurgisch en laboratoriummateriaal; dieren 184
42.9 Goederen voor gebruik in grensgebieden 184
42.10 Geluids-, beeld- en gegevensdragers, reclamemateriaal; beroepsuitrusting; uitrusting voor industriële vervaardiging en verpakking opvoedkundig en wetenschappelijk materiaal 184
42.11 Verpakkingen; gietvormen, matrijzen, clichés, tekeningen, ontwerpen, meet-, controle- en verificatie-instrumenten en soortgelijke artikelen; bijzondere gereedschappen en instrumenten; goederen om proeven mee uit te voeren of om aan proeven te onderwerpen; stalen en monsters; vervangende productiemiddelen 185
42.12 Goederen voor evenementen of voor de verkoop 186
42.13 Reserveonderdelen, toebehoren en normale uitrusting en incidenteel in te voeren goederen voor een periode van maximaal drie maanden of goederen in bijzondere economische omstandigheden die geen economische gevolgen hebben 186
43 Bijzondere bestemming 187
43.1 Algemeen 187
43.2 Overdracht 188
43.3 Einde douanetoezicht 188
43.4 Nadere informatie 188
44 Actieve veredeling 189
44.1 Algemeen 189
44.2 Wettelijke basis 189
44.3 Belangrijkste bepalingen 190
44.4 Equivalente goederen 194
45 Passieve veredeling 195
45.1 Algemeen 195
45.2 Wettelijke basis 195
45.3 Belangrijkste bepalingen 195
46 Goederen die het douanegebied van de EU gaan verlaten Goederen die het douanegebied van de EU gaan verlaten (algemeen) 200
46.1 Algemeen 200
46.2 Wettelijke basis 200
46.3 Ontheffing voor het indienen van een aangifte of kennisgeving 201
47 Uitvoer en wederuitvoer 202
47.1 Algemeen 202
47.2 Wettelijke basis 202
47.3 Aangifte 203
47.4 Overbrengen naar kantoor van uitgang 203
48 Uitgaan 204
48.1 Algemeen 204
48.2 Wettelijke basis 204
48.3 Kantoor van uitgang 205
48.4 Aankomst bij het douanekantoor van uitgang 205
48.5 Summiere aangifte bij uitgang 206
48.6 Kennisgeving van wederuitvoer 207
48.7 Aangifte tot uitklaring 207
48.8 Bevestiging van het uitgaan van ten (weder)uitvoer aangegeven goederen 208
48.9 Nasporingsprocedure voor ten (weder)uitvoer aangegeven goederen 208
Reizigers en kleine zendingen aanparticulieren
49 Binnenkomend reizigersverkeer 210
49.1 Algemeen 210
49.2 Wettelijke basis 210
49.3 Belangrijkste bepalingen 210
49.4 Waar kan aangifte worden gedaan? 211
49.5 Controle reizigersbagage in zee- en luchtverkeer 211
50 Reizigersvrijstelling 211
50.1 Algemeen 211
50.2 Invoerbeperkingen 213
50.3 Wettelijke basis 213
51 Vrijstelling kleine zendingen 214
51.1 Algemeen 214
51.2 Wettelijke basis 214
51.3 Kleine zendingen goederen door een buiten de EU verblijvende particulier gratis aan een particulier in de EU gezonden 214
51.4 Commerciële kleine zendingen 215
52 Tarieven kleine zendingen en reizigersbagage 21
52.1 Algemeen 215
52.2 Wettelijke basis 216
52.3 Overzicht 216
Recht op beroep
53 Bezwaar 218
53.1 Algemeen 218
53.2 Wettelijke basis 218
53.3 Bezwaarprocedure 219
54 Beroep, hoger beroep en cassatie 220
54.1 Algemeen 220
54.2 Wettelijke basis 220
54.3 Beroep bij de rechtbank 221
54.4 Hoger beroep bij het gerechtshof 221
54.5 Beroep in cassatie 221
54.6 Griffierecht 222
54.7 Proceskostenvergoeding 222
Sancties
55 Bestuurlijke boeten 223
55.1 Algemeen 223
55.2 Wettelijke basis 223
55.3 Wanneer boete, door wie en hoe hoog? 223
55.4 Oplegging van een boete 225
55.5 Samenloop met strafvervolging (una-via-beginsel) 225
55.6 Het vervallen van een boete 225
55.7 Nadere informatie 226
56 Strafrechtelijke sancties 226
56.1 Algemeen 226
56.2 Wettelijke basis 226
56.3 Strafbaar gestelde handelingen 226
56.4 Opleggen van de strafrechtelijke sanctie 227
Omzetbelasting, BPM, accijns, kolenbelasting en waarborg
57 Omzetbelasting 228
57.1 Algemeen 228
57.2 Tarieven 229
57.3 Het 6%-tarief 229
57.4 Het nultarief 232
57.5 Vrijstellingen 234
57.6 Teruggaaf bij uitvoer 234
57.7 Margeregeling 234
57.8 Beleggingsgoud 236
57.9 Digitale diensten 237
58 Verleggingsregeling OB bij invoer 239
58.1 Algemeen 239
58.2 Wettelijke basis 239
58.3 Aanwijzing zonder verzoek 239
58.4 Aanwijzing op verzoek 239
58.5 Personenauto’s en motorrijwielen 240
59 Heffing OB binnen de EU 240
59.1 Algemeen 240
59.2 Intracommunautaire verwerving 241
59.3 Nieuwe vervoermiddelen 242
59.4 Uitzonderingen 242
59.5 Vrijstellingen 243
59.6 Intracommunautaire levering 243
59.7 Overbrenging 243
59.8 Verkopen op afstand 244
59.9 Goederenvervoersdiensten en diensten door tussenpersonen 245
59.10 Fiscaal vertegenwoordiger 245
59.11 Vereenvoudigde regeling voor bepaalde ABC-contracten 246
59.12 Diensten m.b.t. roerende zaken 246
59.13 Procedure voor controle geldigheid BTW-identificatienummer 247
60 BPM 247
60.1 Algemeen 247
60.2 Wettelijke basis 249
60.3 Maatstaf 249
60.4 Tarief (art. 9) 249
60.5 Vrijstellingen 251
60.6 Teruggaaf 251
61 Accijns 254
61.1 Algemeen 254
61.2 Wettelijke basis 256
61.3 Vrijstelling van accijns 257
61.4 Teruggaaf van accijns 258
61.5 Bier 259
61.6 Wijn 260
61.7 Tussenproducten 261
61.8 Overige alcoholhoudende producten 261
61.9 Minerale oliën 262
61.10 Tabaksproducten 263
61.11 Vervoer van accijnsgoederen onder schorsing van accijns 264
62 Kolenbelasting 267
62.1 Algemeen 267
62.2 Wettelijke basis 268
62.3 Vrijstelling 268
62.4 Teruggaaf 268
62.5 Tarief 268
63 Verbruiksbelasting op alcoholvrije dranken 268
63.1 Algemeen 268
63.2 Wettelijke basis 269
63.3 Vrijstelling 269
63.4 Teruggaaf 269
63.5 Alcoholvrije dranken 270
64 Invoer van platina, gouden en zilveren werken 27
64.1 Algemeen 271
64.2 Wettelijke basis 271
64.3 Overbrenging naar kantoor van de waarborg 272
64.4 Keurtarieven 272
Niet-fiscale maatregelen
65 Niet-fiscale maatregelen 273
65.1 Algemeen 273
65.2 Verbods-, beperkings- en toezichtsmaatregelen 274
66 Economische en landbouwregelingen en statistiek Antidumpingrechten en compenserende rechten en heffingen 299
66.1 Algemeen 299
66.2 Wettelijke basis 299
66.3 Procedure tot instelling van een antidumpingheffing 300
66.4 Oplegging en betaling van antidumpingheffing; zekerheidstelling 300
66.5 Overige bepalingen 301
67 Landbouwregelingen 301
67.1 Algemeen 301
67.2 Wettelijke basis 302
67.3 Doelstelling en het bereiken daarvan 303
67.4 Ordening van de landbouwmarkten 304
67.5 Uitvoeringstaken Belastingdienst (Douane) 305
67.6 Veterinaire e.d. controles 306
67.7 Nadere informatie 307
68 Handelsstatistiek 307
68.1 Algemeen 307
68.2 Wettelijke basis 307
68.3 Samenstelling 308
68.4 Handel binnen de EU; Intrastat 308
68.5 Doorvoerstatistiek 309
68.6 Nadere informatie 310
Algemene informatie
69 Ministerie van Financiën 311
69.1 Algemeen 311
69.2 Directoraat-Generaal voor Fiscale Zaken, Directie Internationale Zaken en Verbruiksbelastingen (IZV) 311
69.3 Directoraat-Generaal Belastingdienst 312
70 Belastingdienst 313
70.1 Algemeen 313
70.2 Douane 313
70.3 Relevante adressen en informatienummers Belastingdienst 323
71 Kamer van Koophandel in Nederland 324
71.1 Werkzaamheden van de Kamer 324
71.2 Vestigingsplaatsen, postadressen en informatienummers van de Kamer 324
72 Diverse adressen 325
72.1 Europese/Internationale adressen 325
72.2 Nationale adressen 327
73 In de handel gebruikelijke afkortingen en uitdrukkingen 33
Alfabetisch register 337
Anderen die dit boek kochten, kochten ook
Net verschenen
Rubrieken
- aanbestedingsrecht
- aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht
- accountancy
- algemeen juridisch
- arbeidsrecht
- bank- en effectenrecht
- bestuursrecht
- bouwrecht
- burgerlijk recht en procesrecht
- europees-internationaal recht
- fiscaal recht
- gezondheidsrecht
- insolventierecht
- intellectuele eigendom en ict-recht
- management
- mens en maatschappij
- milieu- en omgevingsrecht
- notarieel recht
- ondernemingsrecht
- pensioenrecht
- personen- en familierecht
- sociale zekerheidsrecht
- staatsrecht
- strafrecht en criminologie
- vastgoed- en huurrecht
- vreemdelingenrecht

