De limes als legende

De Donau en de Rijn markeerden ooit de limes, de uitgestrekte noordgrens van het Romeinse Rijk. Eeuwen later, in de vroegmoderne tijd, lagen deze rivieren in het hart van Europa. Zowel edelen als steden grepen hun band met de Romeinse oudheid aan om macht, roem en beschaving te claimen. Anderen benadrukten juist dat hun voorouders nooit door legioenen waren onderworpen en zo hun vrijheid hadden behouden.

Al deze claims vroegen om overtuigend bewijs. Historici werden ingeschakeld om lokale geschiedenissen te schrijven, collecties van antieke voorwerpen zagen het licht, en resten van Romeinse bouwkunst werden gekoesterd als tekenen van een voornaam verleden. Tegelijkertijd werden kastelen en kerken ontworpen als echo’s van de oudheid – herinneringen in steen die macht en privileges moesten onderstrepen.

In De limes als legende verhaalt en verbeeldt Koen Ottenheym op erudiete wijze de herontdekking van de limes. Hij laat overtuigend zien hoe herinnering, architectuur en identiteit samenvloeiden in een legende die Europa blijvend vormgaf.

Koen Ottenheym is hoogleraar architectuurgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij publiceerde eerder diverse monografieën over Nederlandse architecten uit de zeventiende eeuw, zoals Philips Vingboons, Pieter Post en Jacob van Campen, en samen met Karl Enenkel Oudheid als ambitie. De zoektocht naar een passend verleden 1400-1700 (2017).