Papieren krijgsmacht

Afkortingen 9

Inleiding 11

Deel 1 – De Republiek der Verenigde Nederlanden
1588 -1795

1 De Republiek in oorlog. Inrichting van het Staatse leger 21
Op het Binnenhof 26
Vreemde heren 30

2 Financiering van leger en vloot 32
Macroniveau 32
Mesoniveau 35
Microniveau 39

3 Het leger te velde 41
Paard en wagen 41
Zieken en gewonden 46
Belegering 47
Water als vriend en als vijand 52

4 Het leger in garnizoen 55
Militairen en burgers in de stad 55
Fortificaties 59
Kaarten tekenen 61

5 De vloot 64
Admiraliteiten 64
Gages en kostpenningen 72
Aan boord 73
Op de werf 75

6 Wapentuig 78
Wapennijverheid en wapenhandel 78
Import van grondstoffen 79
De Geer en Trip: ondernemers in oorlogstuig 79
Kwaliteitscontrole en standaardisatie 80
Geschutgieters 81
Goederenstromen en informatiestromen 82
Wapenexport 83
Pruisische en Zwitserse artilleriespecialisten 84

Deel 2 – De Bataafs-Franse tijd 1795-1813

7 Bataven en Fransen 89
Nederland eenheidsstaat 89
Kaarten en tekeningen 91
De Bataafse Marine 92

Deel 3 – Het Koninkrijk der Nederlanden 1814-1940

8 Militaire archivering 97
Verschriftelijking in beeld 97
Reglement van administratie 1814/1819 99
‘Het huishouden van de Marine’ 100
Compagniesboek, monsterrol en stamboek 102
Boekhouding 105
Archief van Oorlog 107
Opleiding van administrateurs met een goede, duidelijke en
vaardige hand van schrijven en een goed militair voorkomen 108
Reglement van administratie 1886 110
Sleur- en leugenrapporten 111
Dagboeken 113
Militaire rechtspraak 114

9 Tot de Grote Oorlog 117
Relaties 117
Mobilisatie 1830-1839 117
Dienstplicht 119
Inkwartiering 124
Inundaties in Noord-Brabant, Limburg en Zeeland 125
Garnizoenen 127
Hospitalen 133
Mobilisatie 1870 135
Dode weermiddelen 137
Bewapening 139
De Marine 141

10 De Grote Oorlog en het Interbellum 146
Mobilisatie 1914-1918 146
Inzet van de gemeenten 149
Internering van militairen 151
Schaarste 153
Bouwen voor Defensie en voor Waterstaat 155
Wapenproductie en wapenhandel 157
Onder en boven water. Duikboten, vliegtuigen en schepen als
drijvend archief 159
Oorlog op papier 163

11 De Tweede Wereldoorlog: aanloop en capitulatie 165
Mobilisatie 1938-1939 165
Afvoer burgerbevolking 170
Schaarste 171
Industriële mobilisatie 172
Staat van beleg 1940 173
Capitulatie 175

12 Wat bleef in de archieven bewaard? 176
Vernietiging 176
Brand en andere rampen 177
‘The silence of the archive’ 178
Staten-Generaal, Raad van State, stadhouders 180
Ministeries van Oorlog en Marine 180
Archief der Genie 181
Niet-overheidsarchieven 182
Gedrukte bronnen 183
Geografie van archieven 184
Context 185

13 Slotbeschouwing 186
Duurzaamheid van informatie 186
Opties en keuzes 186
Formaliteiten 187
Tellen 187
Fraude 188
Belanghebbenden 188
Coöperatieve archivering 188
De militaire geest 189

Noten 191

Verantwoording 232

Gebruikte bronnen 235

Namenindex 255

Zakenindex 258