1989-1999 De val van het Oostblok

De Decennium serie bespreekt de conflicten in de wereld gedurende een tijdvak. Basis van dit deel zijn unieke studies van de periode 1989-1991, 1992-1996 en 1997-1999, geschreven vlak nadat deze hadden plaatsgevonden en dus zonder de kennis van latere gebeurtenissen.

Het einde van het communisme in de voormalige Sovjet-satellietstaten in Oost-Europa culminerend in val van de muur op 9 november 1989 betekende een nieuwe periode in de wereldgeschiedenis. In 1991 viel na een mislukte staatsgreep tegen Michael Gorbatsjov ook de Sovjet-Unie uiteen. De Russische Federatie onder leiding van Boris Jeltsin nam de regie over.
De nawerking van deze omwenteling zorgde voor een serie conflicten. In Afrika viel het communistische regime in Ethiopië. Het pro-Russische regime in Afghanistan was opmerkelijk genoeg een van de laatste bolwerken die viel. Het land verviel in een burgeroorlog en zag de opkomst van de Taliban. In de Kaukasus braken een aantal conflicten uit waarvan Rusland gebruik maakte om haar invloed weer enigszins te herstellen. Tsjetsjenië werd even zelfstandig, maar werd in 1999 bezet onder leiding van Vladimir Poetin, de opkomende nieuwe man in Rusland. Joegoslavië viel ook uiteen. Servië probeerde tevergeefs haar invloed vast te houden. Het moest Slovenië en Kroatië in 1991 laten gaan. De burgeroorlog in Bosnië beheerste 3 jaar het nieuws en werd in 1995 beslist door een gezamenlijke opmars van de Kroaten en Bosnische moslims. Het Daytonakkoord bevroor de situatie. In 1997 moest Servië ook Kosovo laten gaan na meer dan 70 dagen een luchtcampagne van de NAVO getrotseerd te hebben. Het conflict betekende de vuurdoop van het westerse bondgenootschap.
Het einde van het bewind Moboetoe in Zaïre en de Rwandese genocide zorgden voor een grote oorlog in Centraal-Afrika waaraan veel landen deelnamen. In dit vergeten conflict kwamen honderdduizenden mensen om. Angola deed hieraan ook mee, al werd het land door de machtsstrijd tussen de MPLA-regering en de UNITA verscheurd.
In het Midden-Oosten kwam het in 1990 tot een nieuwe climax door de invasie van Irak in Koeweit. Saddam Hoessein beschouwde het moedwillig laag houden van de olieprijs als economische oorlogvoering. De Verenigde Staten vormden een bondgenootschap om de Iraakse bezetting begin 1991 ongedaan te maken. De hegemonie van dit land werd extra getoond tijdens dit conflict. Saddam Hoessein bleef zitten en de sancties zorgden voor een jarenlang kat-en-muis-spel tussen hem en de inspectieteams.
Het optreden van de Verenigde Staten zorgde voor een nieuw vredesmomentum in het Midden- Oosten. Er kwamen akkoorden tot stand tussen Israël en de Palestijnen en tussen Israël en Jordanië.