Recht voor de zorg- en welzijnsprofessional 2017-2018

Leeswijzer V
Gebruikte afkortingen IX
Deel 1 Inleiding in het recht en het oplossen van een casus 1
Inhoud 3
1 Basisstructuur van het recht 9
1.1 De basisstructuur van het recht 9
1.2 Objectief en subjectief recht 9
1.3 Doel van objectief recht 10
1.4 Ordening van rechtsregels 11
1.5 Aard van rechtsregels 16
1.6 Rechtsbronnen 17
2 Staats- en bestuursrecht 19
2.1 Hoofdthema’s staatsrecht 19
2.2 Kenmerken van de Nederlandse staat 19
2.3 (Bestuurs)organen van de staat 22
2.4 Overheidshandelingen (bestuurshandelingen) 27
2.5 Categorie besluiten: algemeen verbindende voorschriften (avv’s) 29
2.6 Categorie besluiten: geen algemeen verbindende voorschriften 41
2.7 Wet openbaarheid van bestuur 47
2.8 Mensenrechten en grondrechten 48
2.9 Privacybescherming 51
2.10 Klagen 54
3 Civielrechtelijke thema’s 58
3.1 De rechtshandeling 58
3.2 Verbintenis uit (obligatoire) overeenkomst 62
3.3 Verbintenis uit de wet 68
3.4 Vertegenwoordiging en volmacht 71
4 Strafrechtelijke thema’s 73
4.1 Het eigene van het strafrecht 73
4.2 Algemene regels van materieel strafrecht 74
5 Rechtspraak 85
5.1 Definiëring 85
5.2 Kenmerken van de Nederlandse rechtspraak 85
5.3 Soorten rechtspraak 85
5.4 Rechterlijke macht 86
5.5 Kosten rechtspraak 90
6 Civiele rechtspraak 91
6.1 Rechtsbron 91
6.2 Absolute en relatieve bevoegdheid 91
6.3 Civiele procedures 92
7 Strafrechtspraak 102
7.1 Rechtsbron 102
7.2 Absolute en relatieve competentie in het strafrecht 102
7.3 Strafrechtelijke procedure 103
7.4 Mediation 103
7.5 Sepot, voorwaardelijk sepot, transactie en strafbeschikking 103
7.6 Het slachtoffer 105
8 Administratieve of bestuursrechtspraak 108
8.1 Rechtsbron – de Algemene wet bestuursrecht (Awb) 108
8.2 Absolute en relatieve competentie 108
8.3 Administratiefrechtelijke procedure voor de rechtbank – de Awb-procedure 110
9 De rechtsbijstand 114
9.1 Door de overheid gefinancierde rechtsbijstand 114
9.2 Niet door de overheid gefinancierde rechtshulp 116
10 Internationaal recht 120
10.1 Inleiding 120
10.2 Volkenrechtelijke/internationale organisaties 120
10.3 Verenigde Naties 121
10.4 Raad van Europa 122
10.5 Europese Unie 124
11 Methodiek van casussen oplossen 131
11.1 FASE I: Het bewerken van feitelijke casusgegevens 131
11.2 FASE II: Selecteren en interpreteren van de rechtsregel 132
11.3 FASE III: Rechtsregels en rechtsgevolgen toepassen op de casus 134
Deel 2 Rechten en plichten in verschillende levensfasen 137
Inhoud 139
12 (Voor) de geboorte 147
12.1 (Anti)conceptie en zwangerschapsafbreking 147
12.2 Kinderloosheid 150
12.3 Zwangerschap en bevalling 152
12.4 Uitwerking van de casus 153
13 Het kind/de jongere 155
13.1 Kind/jongere en gezin 155
13.2 Kind/jongere en wonen 191
13.3 Kind/jongere en gezondheid 193
13.4 Kind/jongere en onderwijs 197
13.5 Kind/jongere en arbeid 212
13.6 Kind/jongere en financiën 215
13.7 Kind/jongere en consumentenzaken 223
13.8 Uitwerking van de casus 225
14 De volwassene 227
14.1 Volwassene (meerderjarig) en samenlevingsvormen 227
14.2 Volwassene en huisvesting 243
14.3 Volwassene en gezondheid 279
14.4 Volwassene en arbeid 317
14.5 Volwassene en uitkering (verstrekkingen en voorzieningen) 373
14.6 Volwassene en consument 410
14.7 Volwassene en hulpverlening 438
14.8 Volwassene en rijksbelasting 451
14.9 Uitwerking van de casus 455
15 De zelfstandig wonende oudere 457
15.1 Oudere en huisvesting 457
15.2 Oudere en gezondheid 458
15.3 Oudere en arbeid 462
15.4 Oudere en uitkering (en verstrekkingen) 463
15.5 Oudere en consumentenzaken 466
15.6 Oudere en hulpverlening 468
15.7 Uitwerking van de casus 472
16 Overlijden 474
16.1 Zorg rond de stervende 474
16.2 Euthanasie en andere vormen van levensbeëindiging 476
16.3 Zorg rond de overledene 479
16.4 Nalatenschap 481
16.5 Uitkering nabestaanden 486
16.6 Uitwerking van de casus 489
Deel 3 Rechten en plichten van verschillende doelgroepen 493
Inhoud 495
17 Het kind/de jongere en gedwongen hulpverlening 499
17.1 Gezinsproblematiek en gedwongen jeugdhulp 499
17.2 Gezondheidsproblematiek en dwangzorg 529
17.3 Uitwerking van de casus 531
18 De gehandicapte 534
18.1 Gehandicapte: zorg- en dienstverlening 534
18.2 Gehandicapte en vertegenwoordiging 536
18.3 Gehandicapte en arbeid 550
18.4 Gehandicapte: uitkeringen en voorzieningen 553
18.5 Gehandicapte en seksueel misbruik 555
18.6 Uitwerking van de casus 556
19 De verdachte 558
19.1 Meerderjarige verdachte 558
19.2 Minderjarige verdachte 586
19.3 Uitwerking van de casus 595
20 De vreemdeling 597
20.1 Regulier verblijvende vreemdeling 597
20.2 Asielzoeker en statushouder 620
20.3 Alleenstaande minderjarige vreemdeling 639
20.4 Handhaving 645
20.5 Illegaal verblijvende vreemdeling 649
20.6 Uitwerking van de casus 651
21 De niet-vrijwillig opgenomen patiënt 653
21.1 Onvrijwillig opgenomen patiënt in een psychiatrisch ziekenhuis 653
21.2 Niet-vrijwillig opgenomen bewoner in een instelling voor verstandelijk gehandicapten/psychogeriatrisch verpleeghuis 661
21.3 Uitwerking van de casus 665
Deel 4 De professional in de zorg- en welzijnsinstelling 669
Inhoud 671
22 De juridische organisatievormen van de zorg- en welzijnsinstelling 673
22.1 Juridische organisatievormen 673
22.2 Arbeidsorganisatie zonder rechtspersoonlijkheid 675
22.3 Arbeidsorganisatie met privaatrechtelijke rechtspersoonlijkheid 676
22.4 Arbeidsorganisatie met publiekrechtelijke rechtspersoonlijkheid 683
23 De juridische relaties tussen zorg- en welzijnsinstelling en medewerkers 685
23.1 Hoofdstructuur van de instelling 685
23.2 Medewerkers van de zorg- en welzijnsinstelling 685
24 De omgeving van de zorg- en welzijnsinstelling 691
24.1 Organisaties betrokken bij het tot stand brengen van zorg- en welzijnsvoorzieningen 691
24.2 Financiers van de zorg- en welzijnsinstellingen 698
24.3 Samenwerking met andere zorg- en welzijnsinstellingen 707
24.4 Patiënten-/cliëntenorganisaties 709
24.5 Beroepsorganisaties 710
24.6 Werknemersorganisaties 711
24.7 Werkgeversorganisaties 712
24.8 Overige organisaties 713
25 Kaderwetgeving voor de inrichting van de zorg- en welzijnsinstelling 715
25.1 Hulpverlening aan cliënten 715
25.2 Arbeidsomstandigheden van het personeel 721
25.3 De financiële huishouding van de instelling 725
26 De zorg- en welzijnsinstelling in bedrijf 728
26.1 Beleidscyclus 728
26.2 Beleidscyclus in de praktijk 729
Deel 5 De professional in de samenleving 737
27 Problemen in de samenleving 740
27.1 Van machtsstaat naar sociale rechtsstaat 740
27.2 Professionalisering in de sociale rechtsstaat 741
27.3 De sociale rechtsstaat in de problemen 742
28 Beleidskeuzes 744
28.1 Beleidsvoorbereiding 744
28.2 Inrichting van de samenleving 747
29 Juridisch kader 749
29.1 Europees niveau 749
29.2 Nationaal 749
29.3 Instellingsniveau 750
30 Professionele beroepsuitoefening 751
30.1 Professionele standaard en professionele autonomie in balans 751
30.2 Toepassing in de praktijk 753

Trefwoordenregister 757