Intern toezicht in de pensioensector

Lijst met afkortingen 9
Woord vooraf 11

1 Inleiding 13
1.1 Aanleiding 13
1.2 Onderzoek en opzet 14
2 Methodologie theoretisch en intern rechtsvergelijkend onderzoek

3 Inventarisatie ontwikkelingen governance 19
3.1 Inleiding 19
3.2 Governance 20
3.2.1 Thema’s binnen governance 21
3.2.2 Stichtingen en de rol van intern toezicht 26
3.2.3 Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen 27
3.3 Governance codes 29
3.3.1 ‘Pas toe of leg uit’-principe 29
3.3.2 Herziene NCGC 2016 en nieuwe Governancecode Zorg 30
3.3.3 Verslagen monitoringcommissies 36

4 Governance in de pensioensector 41
4.1 Inleiding 41
4.2 De pensioensector 41
4.2.1 Het pensioenstelsel 42
4.2.2 De pensioenovereenkomst 42
4.2.3 Het verdelingsvraagstuk 43
4.2.4 Het doel van een pensioenfonds 44
4.3 Bestuursmodellen in de pensioensector 45
4.3.1 Het paritaire bestuursmodel 45
4.3.2 Het onafhankelijk bestuursmodel 46
4.3.3 Het gemengde bestuursmodel 46
4.3.4 Intern toezicht: de visitatiecommissie 47
4.4 Verantwoordingsorgaan en belanghebbendenorgaan 49
4.4.1 Verantwoordingsorgaan 49
4.4.2 Belanghebbendenorgaan 50
4.4.3 Relatie VO en BO tot het intern toezicht 50
4.4.4 VO en BO: (mede)beleidsbepaler? 51

5 Vergelijking VITP-Toezichtcode 53
5.1 Inleiding 53
5.2 Good practices voor governance codebepalingen 53
5.2.1 Meetbaarheid en de afvinkmentaliteit 54
5.2.2 Compacte code 55
5.2.3 Sectorspecifieke code 56
5.2.4 Aanbevelingen van de Commissie Behoorlijk Bestuur 56
5.3 Interne rechtsvergelijking 57
5.3.1 H1 Algemene thema’s intern toezicht 57
5.3.2 H2 Bemensing intern toezicht 58
5.3.3 H3 Opdracht en werkwijze intern toezicht 59
5.3.4 H4 Overige taken RvT en NUB’s 60
5.3.5 H5 Uitoefening intern toezicht 61
5.3.6 H6 Rapportages en bevindingen intern toezicht 62
5.3.7 H7 Zelfevaluatie en terugkoppeling 62
5.4 Onderwerpen voor mogelijk nadere aandacht in de Pensioenwet en de codes 62
5.4.1 Permanente educatie 63
5.4.2 Onafhankelijkheidsvereisten 63
5.4.3 Zelfevaluatie 64
5.4.4 Werkgever van het bestuur 64
5.4.5 Décharge 65
5.5 De Code Pensioenfondsen en de VITP-Toezichtcode 66

6 Belangrijkste bevindingen theoretisch en intern rechtsvergelijkend onderzoek 69
6.1 Inleiding 69
6.2 Belangrijkste bevindingen theoretisch onderzoek 70
6.3 Belangrijkste bevindingen intern rechtsvergelijkend onderzoek 72

7 Methodologie survey-analyse en jaarverslagenonderzoek 81
7.1 Inleiding 81
7.2 Analyse online survey 81
7.3 Jaarverslagenonderzoek 81

8 Resultaten analyse online survey 83
8.1 Inleiding 83
8.2 Algemene gegevens 83
8.3 Gebruik jaarverslag/website 89
8.4 Visie op naleving 93
8.5 Beloning 99
8.6 Zelfevaluatie 101
8.7 Uitoefening intern toezicht 107
8.8 Dialoog met het bestuur 108
8.9 Mening en adviezen 113
8.10 Dashboards 114

9 Resultaten jaarverslagenonderzoek 123
9.1 Inleiding 123
9.2 Algemene gegevens onderzochte jaarverslagen 123
9.3 VITP-Toezichtcode in de jaarverslagen 125

10 Belangrijkste bevindingen 131
10.1 Inleiding 131
10.2 Belangrijkste bevindingen online survey 131
10.3 Belangrijkste bevindingen jaarverslagenonderzoek 134

11 Aanbevelingen 135

Literatuurlijst 139
Bijlage 1 Informatie over auteurs 147
Bijlage 2 Vijf bestuursmodellen uit de Pensioenwet 149
Bijlage 3 Online survey 151
Bijlage 4 Gebruikte vragen voor dashboards 169
Bijlage 5 Vergelijking VITP-Toezichtcode 173
Vergelijking VITP-Toezichtcode met de Pensioenwet, het Besluit uitvoering
Pensioenwet en de Code Pensioenfondsen 175
Vergelijking VITP-Toezichtcode met de NCGC 2008 en NCGC 2016 181
Vergelijking VITP-Toezichtcode met de Code Verzekeraars, de Governancecode
Woningcorporaties en de Governancecode Zorg 191