

Frans L. Leeuw is voorzitter van Vide, directeur van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), Ministerie van Justitie, en als hoogleraar Recht, openbaar bestuur en sociaal-wetenschappelijk onderzoek verbonden aan de Universiteit Maastricht.
Meer over Frans LeeuwVan Legal Realism naar Legal Big Data
Ontwikkelingen in empirisch-juridisch onderzoek toen, nu en straks
Samenvatting
Onderzoek naar relaties tussen recht en empirie, oftewel naar ‘law in the books’ en ‘law in action’, heeft een rijke traditie en wordt wel empirisch-juridisch onderzoek genoemd. Dit boek schetst een aantal van de onderzoektradities op dit gebied en wil vooral de jongste loot aan de boom een plaats geven: het digitaal empirisch-juridisch onderzoek.
Tien onderzoektradities, variërend van het (Amerikaanse) Legal Realism, de rechtssociologie en de rechtspsychologie tot de criminologie, de rechtsinformatica, de civilologie en het juridisch evaluatieonderzoek (‘regulatory impact studies’) passeren de revue. Wat zijn (en waren) belangrijke inspiratiebronnen, probleemstellingen en wijzen van theorie- en methoden-gebruik? Wat heeft digitaal empirisch-juridisch onderzoek te leren van de ‘oudere’ tradities?
Vervolgens worden drie soorten digitaal empirisch-juridisch onderzoek onderscheiden: het nieuwsgierigheidsgedrevene, het praktijkgerichte en het evaluatieve. Naast een aantal voorbeelden en thema’s van praktijkgericht digitaal onderzoek wordt een smörgasbord van thema’s en probleemstellingen inclusief vergezichten gepresenteerd. Ook wordt uiteengezet welke rol digitaal evaluatieonderzoek speelt. Enerzijds door te laten zien hoe het evalueren van juridische arrangementen te verbeteren is door (meer) gebruik te maken van (‘Legal’) Big Data en Artificiële Intelligentie (AI). Anderzijds door juist ook weer evaluatieve vragen te stellen bij het gebruik van Big Data en AI in de wereld van het recht zélf.
Enkele toekomstschetsen en ‘challenges’ sluiten het boek af.
Specificaties
Inhoudsopgave
1 Waarom een boek over empirisch- juridisch onderzoek toen, nu en straks? 9
1.1 Over ontmoetingen van recht en empirie 9
1.2 Waarom dit boek? 10
2 Wat is empirisch-juridisch onderzoek en om welke onderzoeks tradities gaat het? 15
2.1 Objecten van empirisch-juridisch onderzoek 15
2.2 Beelden en betekenissen van empirisch-juridisch onderzoek 17
2.3 Welke onderzoektradities komen aan bod? 18
3 Legal Realism, criminologie en drie Law and …-specialismen 21
3.1 Legal Realism: 1920-1950 21
3.2 New Legal Realism (NLR): 1995- 26
3.3 Criminologie 30
3.4 Law and ...-tradities’: rechtssociologie, rechtspsychologie en rechtseconomie 42
4 Civilologie, Empirical Legal Studies, Sociolegal & Law and Society Studies, Legal Evaluations en Rechtsinformatica 69
4.1 Civilologie 69
4.2 Empirical Legal Studies (ELS) (Writ Small) 77
4.3 Sociolegal Studies & Law and Society Studies (SLS&LSS) 83
4.4 Legal Evaluations/ Regulatory Impact Studies 91
4.5 Rechtsinformatica 104
5 Digitaal empirisch-juridisch onderzoek: kenmerken, begrippen en inspiratiebronnen 113
5.1 Begripsomschrijving 113
5.2 Soorten digitaal empirisch-juridisch onderzoek: toepassings gericht, nieuwsgierigheidsgedreven en evaluatief 115
5.3 De begrippen (Legal) Big Data, artificiële intelligentie, Machine learning en sensor (society) 118
5.4 Inspiratiebronnen 123
6 Toepassingsgericht digitaal empirisch-juridisch onderzoek 125
6.1 (Online) geschilbeslechting en Big Data/Artificiële Intelligentie (AI) 125
6.2 Big Data/AI in de strafrechtsketen, inclusief berechting 127
6.3 Text mining 131
6.4 Netwerk-onderzoek: sociale netwerken rondom het recht en juridische verwijsnetwerken 135
6.5 De sensor society en Quantified Self: [real time] Big Data, Privacy en beveiliging 137
6.6 Afrondende opmerkingen 142
7 Nieuwsgierigheidsgedreven digitaal empirisch-juridisch onderzoek: enkele thema’s annex een smörgåsbord 143
7.1 Legal Complexity 143
7.2 ‘Computional models of Legal Arguments’ en ‘argument support systems’ 148
7.3 Een Smörgåsbord 151
7.4 Afrondende opmerkingen 155
8 Digitaal empirisch-juridisch onderzoek: het belang van evaluaties 159
8.1 Inleiding 159
8.2 Vraag 1: wat hebben digitalisering en in het bijzonder Big Data/ AI te bieden aan evaluatieonderzoek van (digitaal) beleid? 162
8.3 Vraag 2: Wat kan evaluatieonderzoek bijdragen aan kennis over de betrouwbaarheid, validiteit en enkele andere aspecten van Big Data/ AI (inclusief toepassingen daarvan in apps en andere devices)? 169
9 Empirie en recht(swetenschap): leren van het verleden en kijken naar de toekomst 177
9.1 Een stukje geschiedenis: zeven vragen beantwoord 177
9.2 Conclusies inzake probleemstellingen, theorieën en methoden 180
9.3 Leerpunten en perspectieven voor (toekomstig) digitaal (empirisch-) juridisch onderzoek 186
Literatuur 193
Mensen die dit boek kochten, kochten ook...
Net verschenen
Rubrieken
- Aanbestedingsrecht
- Aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht
- Accountancy
- Algemeen juridisch
- Arbeidsrecht
- Bank- en effectenrecht
- Bestuursrecht
- Bouwrecht
- Burgerlijk recht en procesrecht
- Europees-internationaal recht
- Fiscaal recht
- Gezondheidsrecht
- Insolventierecht
- Intellectuele eigendom en ict-recht
- Management
- Mens en maatschappij
- Milieu- en omgevingsrecht
- Notarieel recht
- Ondernemingsrecht
- Pensioenrecht
- Personen- en familierecht
- Sociale zekerheidsrecht
- Staatsrecht
- Strafrecht en criminologie
- Vastgoed- en huurrecht
- Vreemdelingenrecht