Leading with Cultural Intelligence - ‘Meer dan een boek’

De arbeidsmarkt is krap. Leiders staan voor de uitdaging om teams te leiden die bestaan uit mensen met diverse achtergronden. Deze diversiteit gaat verder dan alleen nationaliteit. Het omvat ook de verschillen tussen iemand die is opgegroeid in de stad versus het platteland, of iemand met een andere levenservaring, zelfs als ze dezelfde taal spreken. Om deze complexiteit effectief te managen, is een specifieke vaardigheid onmisbaar: culturele intelligentie (CQ).

Wat is Culturele Intelligentie (CQ)?

Culturele intelligentie is het vermogen om effectief te functioneren in diverse culturele situaties. Het gaat niet alleen om het kennen van feiten over andere landen. Het gaat om het begrijpen hoe cultuur ons denken, ons gedrag en onze communicatie beïnvloedt. Livermore breekt CQ op in vier duidelijke en bruikbare componenten. Door deze vier componenten te ontwikkelen, kan je als leider beter presteren en jouw team naar een hoger niveau tillen.

1. CQ Drive: de motivatie om te leren

Alles begint met CQ Drive, jouw motivatie en interesse in andere culturen. Leiders met een hoge CQ Drive zijn oprecht nieuwsgierig. Ze stappen buiten hun comfortzone om nieuwe perspectieven te begrijpen. Dit is de motor achter culturele intelligentie. Zonder de wil om te leren en aan te passen, blijven de andere componenten theorie.

Livermore deelt een persoonlijk voorbeeld over een reis naar Bangkok. Hij stelde voor om lokaal, traditioneel voedsel te proberen, maar zijn westerse collega’s wezen het idee af. Dit illustreert hoe een gebrek aan motivatie om een andere cultuur te ervaren, kansen voor verbinding en innovatie kan blokkeren.

Voor jou als leider betekent een hoge CQ Drive dat je diverse teams effectiever managet. Je creëert een omgeving waarin iedereen zich gewaardeerd voelt, wat de creativiteit en betrokkenheid vergroot. Je versterkt je CQ Drive door bewust contact te zoeken met mensen met een andere achtergrond en open vragen te stellen over hun ervaringen.

2. CQ Knowledge: het begrijpen van culturele verschillen

CQ Knowledge is jouw begrip van hoe culturen van elkaar verschillen. Livermore introduceert hier het concept van ‘figured worlds’. Dit zijn de sociale contexten die ons denken en handelen vormen. Hij waarschuwt voor etnocentrisme: de neiging om andere culturen te beoordelen vanuit de normen van jouw eigen cultuur.

Livermore biedt een praktisch kader van culturele dimensies om verschillen te begrijpen.

Denk aan:

• Individualisme versus Collectivisme: geeft iemand prioriteit aan persoonlijke doelen of aan de harmonie van de groep? Dit beïnvloedt hoe je feedback geeft en successen viert.
• Machtsafstand: hoe gaan mensen om met hiërarchie? In sommige culturen wordt van leiders verwacht dat ze directief zijn, terwijl in andere culturen een meer coachende stijl wordt gewaardeerd.
• Tijdoriëntatie (Monochronisch versus Polychronisch): focust men op één taak tegelijk en strikte deadlines, of is een flexibelere, relatiegerichte benadering van tijd de norm?

Door deze dimensies te begrijpen, voorkom je misverstanden en leer je de onderliggende redenen achter het gedrag van je teamleden te zien. Zo kun je effectiever communiceren, motiveren en onderhandelen. Pas bijvoorbeeld je communicatiestijl aan wanneer je samenwerkt met een teamlid uit een collectivistische cultuur door de nadruk te leggen op teamdoelen in plaats van individuele prestaties.

3. CQ Strategy: plannen en bewustzijn

CQ Strategy is het vermogen om een plan te maken en je bewust te zijn van culturele dynamieken tijdens interacties. Het is de brug tussen jouw kennis en jouw acties. Dit betekent dat je voor een vergadering of project nadenkt over mogelijke culturele verschillen en hoe je daarop kunt inspelen.

Livermore gebruikt het voorbeeld van Unilever in India om te laten zien hoe cultureel begrip leidt tot betere strategische beslissingen. Door de lokale markt en consumentengewoonten diepgaand te begrijpen, kon Unilever succesvolle producten ontwikkelen die aansloten bij de behoeften van de Indiase bevolking.

Voor leiders betekent CQ Strategy dat je anticipeert. Je stelt jezelf vragen als: ‘Hoe kan de culturele achtergrond van mijn teamleden de projectplanning beïnvloeden?’ of ‘Welke communicatiestijl is het meest effectief voor dit specifieke publiek?’ Je checkt jouw aannames en past jouw aanpak aan wanneer dat nodig is. Dit creëert een inclusieve omgeving waarin iedereen zich gehoord voelt en optimaal kan bijdragen.

4. CQ Action: gedrag aanpassen met authenticiteit

CQ Action is de laatste stap: het daadwerkelijk aanpassen van jouw gedrag aan de culturele context. Dit is waar jouw culturele intelligentie zichtbaar wordt voor anderen. Het gaat om het flexibel inzetten van verschillende verbale en non-verbale gedragingen die passend zijn voor de situatie.

Een belangrijk punt dat Livermore maakt, is de balans tussen aanpassing en authenticiteit. Het doel is niet om iemand anders te worden of jouw kernwaarden te verloochenen. Het gaat erom jouw gedragstoolkit uit te breiden. Je kunt bijvoorbeeld jouw spreektempo vertragen, direct oogcontact vermijden of een meer formele toon gebruiken, afhankelijk van wat de culturele context vereist.

Om je CQ Action te ontwikkelen, raadt Livermore aan om te oefenen met rollenspellen. Door bewust te oefenen, wordt het aanpassen van je gedrag een natuurlijke en effectieve vaardigheid.

Het concurrentievoordeel van hoge CQ

In een tijd van kunstmatige intelligentie, globalisering en een constante zoektocht naar talent, biedt CQ een onmiskenbaar concurrentievoordeel. Leiders met een hoge culturele intelligentie zijn beter in staat om:

• Effectief te communiceren: ze verminderen misverstanden en bouwen sneller vertrouwen op.
• Betere beslissingen te nemen: ze betrekken diverse perspectieven, wat leidt tot robuustere en innovatievere oplossingen.
• Toptalent aan te trekken en te behouden: ze creëren een inclusieve werkomgeving waar iedereen zich gewaardeerd voelt en zijn volledige potentieel kan benutten.
• Nieuwe markten te betreden: ze begrijpen de nuances van verschillende culturen, wat essentieel is voor succesvolle internationale expansie.

Leading with Cultural Intelligence" is meer dan een boek; het is een praktische handleiding. De reflectieve vragen en oefeningen in het boek helpen je om de vier CQ-capaciteiten direct in jouw dagelijkse werk te integreren. Door te investeren in jouw culturele intelligentie investeer je in jouw eigen leiderschap en in het succes van jouw team. Je ontrafelt de onzichtbare culturele stromingen die samenwerking en prestaties beïnvloeden. Dit stelt je in staat om niet alleen beter te leiden, maar ook om jouw teamleden te helpen zichzelf beter te leiden in een diverse werkomgeving.