Mijn liefde voor boeken zit in mijn bloed. Ik moet denken aan opa Mulder. Zijn gehele woning was, afgezien van de badkamer, omgebouwd tot een imposante bibliotheek. Ik herinner mij hem in zijn statige stoel bij het raam. Daar zat hij, als wij hem met ons bezoek en geschreeuw niet onderbraken, gebogen over een boek. Het strand, op nog geen 500 meter afstand, bezocht hij niet. Er was immers nog te veel te lezen.
Strand en boeken wisten mijn ouders wel goed te combineren. Standaard reden wij met een gevaarlijk volgeladen vouwwagen over de Franse wegen richting een camping aan de Golf van Biskaje. De dozen met boeken zorgden standaard voor het overgewicht. Alles ging mee. Stephen King, pittige theologische werken, autobiografieën van wereldleiders. Onze vakanties bestonden uit lezen, de hoge golven induiken en snel weer lezen. Ja, opa, op het strand...
Ik zie de liefde voor boeken terug bij mijn oudste dochter (zijn die andere twee eigenlijk wel van mij…?) Het enige dat in haar kamer geen grote puinhoop is, is haar boekenkast. Daar staan tientallen Engelstalige mysterieboeken keurig per reeks opgesteld. Op mijn vraag aan mijn dochters of ik van mijn reis naar India nog iets leuks voor hen kon meenemen, was zij dan ook degene die direct antwoordde met ‘boeken!’. En dus ging ik bij de boekverkopers die met hun kraampjes aan de straatkant stonden op zoek naar series die mijn dochter nog wilde hebben. Voor een prikkie schafte ik het een en ander aan.
In mijn familie gaat er weinig boven een goed boek. Boeken verrassen, geven nieuwe inzichten of geven je een inkijkje in de ziel van de auteur. Zo kan ik in het bijzonder genieten van autobiografieën. Alsof je met de hoofdpersoon aan het haardvuur zit en je gesprekspartner je meeneemt in de lessen die hij of zij door vallen en opstaan in het leven heeft opgedaan. Wanneer de rest van het gezin op bed ligt, kan de nacht mij, verzonken in een boek, niet lang genoeg duren.
Onlangs las ik een boek over de liefde voor boeken: Tsundoku. Die term is Japans en bevindt zich ergens tussen bibliofilie en bibliomanie. Bibliofilie is liefde voor boeken, vaak met waardering voor inhoud, vorm, editie en cultuurwaarde. Bibliomanie is een dwangmatige, ongezonde verzamelobsessie. Tsundoku daarentegen is het kopen van boeken met de bedoeling ze later te lezen, waarna ze ongelezen blijven liggen.
Ik denk niet dat ik lijd aan tsundoku. De meeste boeken die ik in huis haal, lees ik ook binnen een maand uit. Omdat ik gewoon niet kan wachten op wat de auteur mij te vertellen heeft en omdat ik mijn lezingen en trainingen graag blijf verrijken met nieuwe inzichten.
Maar voor de duidelijkheid: niets mis met tsundoku. Integendeel. Taiki Raito Pym, auteur van Tsundoku, stelt dat achter die groeiende stapels boeken iets heel menselijks schuilgaat: verlangen, nieuwsgierigheid, troost en de stille overtuiging dat al die ongelezen boeken nog toekomst in zich dragen. Wie aan tsundoku doet, koopt boeken niet alleen om ze te bezitten, maar vooral om wat ze beloven.
En nee, niet elk boek kan de belofte die het doet ook waarmaken. Maar veel boeken wel. Dat zijn voor mij de pareltjes. De boeken die je niet kunt laten liggen, maar waarin je wilt blijven lezen. Al is het laat in de nacht en komt de wekker met de minuut dichterbij. Liefde voor boeken kent geen tijd.
Over Henk Jan Kamsteeg
Henk Jan Kamsteeg is eigenaar van het trainingsbureau Proistamenos. Hij geeft trainingen en keynotes op het gebied van o.a. dienend leiderschap, inclusief leiderschap en storytelling. Daarnaast is hij auteur van diverse boeken zoals Dienend leiderschap, Spreken met passie; de kracht van storytelling, Inclusief leiderschap en De onzichtbare drempel; de cruciale stap naar dienend leiderschap.