‘De meeste dingen die ik wil maken, kan ik ook maken’

Voelt deze fase voor jou als een nieuwe punkperiode?

Ja, dat gevoel is er heel sterk. Tegelijkertijd zit daar ook iets dubbels in, want het is niet zo dat deze technologie uit een undergroundbeweging komt… er zit enorm veel kapitaal achter. Maar wat mij aanspreekt, is dat gevoel van autonomie dat terugkomt. Dat je dingen kunt maken zonder toestemming, zonder eerst budget te moeten regelen, zonder afhankelijk te zijn van een organisatie of een team. Dat herinnert me heel erg aan eerdere periodes waarin die vrijheid ook ineens ontstond.

In de jaren zeventig zag je dat met de punkbeweging en het maken van fanzines: mensen gingen gewoon zelf publiceren. In de jaren negentig voelde internet precies zo. Je kon je eigen ‘blaadje’ maken, maar dan met wereldwijd bereik. Daarna werd het allemaal weer ingewikkelder en verloor je een deel van die directe maakbaarheid. Wat er nu gebeurt, voelt als een heropening van die deur. Je kunt weer zelf dingen maken, zonder dat je eerst een heel team moet optuigen of een businesscase moet rondrekenen.

Hoe groot is die verandering in de praktijk?

Die is echt enorm. Ik hoor verhalen van projecten waar vroeger acht mensen vier weken aan werkten en waarvan je nu kunt zeggen: dat kan ik in mijn eentje in een paar dagen. Je kunt ideeën veel sneller uitproberen en dat is misschien nog wel belangrijker dan alleen snelheid: het risico wordt kleiner. Als iets niet werkt, is dat geen ramp meer. Dan maak je gewoon iets nieuws. Die vrijheid om te experimenteren is echt fundamenteel anders dan een paar jaar geleden.

Waarom is die drang om zelf te maken zo’n constante in jouw loopbaan?

Dat zit vrij diep. Ik zeg altijd een beetje gechargeerd: ik werk graag voor mensen waar ik tegenop kijk, maar niet voor mensen waar ik op neerkijk. Als je het gevoel hebt dat iets beter kan en jij dat ook kunt, dan ga je het zelf doen. Dat begon al toen ik jong was. We richtten ons eigen jongerencentrum op, begonnen een label, bouwden een studio. Alles vanuit dat idee: als het er niet is, of als het niet goed genoeg is, dan maken we het zelf. Die mentaliteit is eigenlijk nooit verdwenen en wat je nu ziet, is dat de omstandigheden weer in je voordeel werken om dat ook daadwerkelijk te doen.

Tegelijk noem je ook de beperkingen van deze technologie. Waar loop je tegenaan?

De grootste beperking zit op dit moment in de technologie zelf, met name in die taalmodellen. Ze zijn ongelooflijk krachtig, maar ook eigenwijs. Soms zeggen ze dat ze iets gedaan hebben terwijl dat niet zo is, of doen ze iets anders dan je vraagt. Dat kan frustrerend zijn, zeker als je iets probeert te bouwen dat moet kloppen. Maar tegelijkertijd: ik kan nu al de meeste dingen die ik wil maken, daadwerkelijk maken. Misschien niet perfect, misschien niet schaalbaar tot miljoenen gebruikers, maar wel functioneel. En dat is een enorme stap vooruit. Zeker als je bedenkt dat je het vaak alleen voor jezelf of een kleine groep maakt.

Kun je een voorbeeld geven van iets dat je zelf hebt gebouwd?

Ik ergerde me aan WhatsApp, vooral omdat het slecht is in het terugvinden en organiseren van informatie. Aan de andere kant heb je tools zoals Trello, die juist heel goed zijn in structureren en organiseren. Toen dacht ik: wat als je die twee werelden combineert? Dat een systeem automatisch herkent dat je in een gesprek een afspraak maakt of een taak benoemt, en dat omzet in iets gestructureerds. Dat heb ik gebouwd… in een middag. Dan heb je in feite je eigen versie van die tools gemaakt, maar precies afgestemd op wat jij nodig hebt. En dat is misschien wel de basis: je hoeft niet meer te werken met generieke software die voor miljoenen mensen is gemaakt. Je kunt iets maken dat precies bij jouw gebruik past.

Je beschrijft AI ook als een soort sparringpartner. Hoe werkt dat?

Je hoeft niet alles zelf te bedenken of te weten. Je kunt ook zeggen: ik heb dit gemaakt, hoe kan het beter? Wat zou jij toevoegen? Of juist weglaten? Dan krijg je suggesties waar je weer op kunt reageren en dat maakt het proces veel interactiever. Het is niet alleen een tool die uitvoert wat je zegt, maar ook iets dat met je meedenkt. Natuurlijk moet je zelf kritisch blijven, maar het helpt enorm in het proces. En dat geldt ook voor dingen als beeldgeneratie. Je hoeft geen expert te zijn in fotografie of lichtinval. Je kunt AI vragen om je te helpen formuleren wat je eigenlijk bedoelt. Dat verlaagt de drempel nog verder.

Wat vond je het meest sprekende voorbeeld van deze ontwikkeling?

Die sneeuwkaart vond ik mooi. Iemand bouwde heel snel een platform waarop mensen konden aangeven hoeveel sneeuw er lag in hun omgeving. Dat is typisch iets wat normaal te laat komt: tegen de tijd dat je het hebt gebouwd, is de sneeuw alweer weg. Dat laat zien hoe belangrijk snelheid is geworden. Je kunt inspelen op een actueel moment, iets maken, kijken of het werkt en weer doorgaan. Zonder dat je daar maanden voorbereiding of grote budgetten voor nodig hebt.

Je haalt ook de longtail aan, dus dat meer boeken, platen of andere ideetjes een kans van slagen hebben om een succes te worden. Wordt die belofte nu eindelijk ingelost?

Ik denk dat deze ontwikkeling daar zeker aan bijdraagt. Als de kosten van maken omlaag gaan, kun je dingen maken die niet per se voor een massapubliek zijn. Je kunt iets maken voor een niche, voor een kleine groep mensen, of zelfs alleen voor jezelf. Dat verandert de dynamiek. Je hoeft niet meer te denken: is dit groot genoeg? Je kunt denken: is dit waardevol genoeg? En dat zijn twee heel verschillende vragen. Maar er blijft een uitdaging en dat is zichtbaarheid. Hoe zorg je dat mensen je vinden? Dat probleem verdwijnt niet. Misschien wordt het zelfs groter, omdat er meer gemaakt wordt.

Zie je ook een verschuiving in hoe bedrijven worden gebouwd?

Ja, absoluut. Je ziet nu al dat kleine teams dingen bouwen waar vroeger hele afdelingen voor nodig waren. Dat betekent ook dat je minder omzet nodig hebt om succesvol te zijn. Je hoeft niet meteen naar een miljoenenpubliek.

Je bent optimistisch, maar niet naïef. Hoe balanceer je dat?

Ik zie heel goed de risico’s. AI brengt problemen met zich mee, dat is duidelijk. Hetzelfde geldt voor het internet. Dat is niet geworden wat we er in de jaren negentig van droomden. Misschien waren we toen te optimistisch, maar dat betekent niet dat de waarde verdwenen is.

Hoe bereikt vibecoding uiteindelijk de massa?

Waarschijnlijk via de grote platforms. Microsoft, Google… die integreren dit soort mogelijkheden in hun bestaande software. Dan wordt het onderdeel van wat mensen al gebruiken. Je krijgt dan misschien minder vrijheid dan in de experimentele fase nu, maar wel meer toegankelijkheid en dat is uiteindelijk hoe dit soort technologie zich verspreidt. Dan wordt het normaal om software op maat te maken, afgestemd op je eigen behoeften.