In een wereld vol prikkels en verwachtingen verliezen we gemakkelijk het contact met onszelf. We zijn druk, vermoeid en leven in ons hoofd. Onze aandacht en energie zijn vaak gericht op de buitenkant. Terwijl inzicht en de richting naar vervulling binnen handbereik liggen, op een andere plek. In onze rijke, meervoudige binnenwereld.
Met Innerlijk werk(boek) laat ik zien dat wat we zoeken, meer innerlijke rust en keuzevrijheid, dichtbij is. Dat het kennen van onze innerlijke delen én onze waarden helpt om betekenisvol te leven.
Commitment Therapy (ACT) en Internal Family Systems (IFS)
Dit doe ik vanuit mijn werk als ervaren en gespecialiseerde therapeut, opleider én vanuit mijn eigen leerproces. Want net zoals iedereen heb ik ook zo overactieve innerlijke delen. In dit boek maak ik gebruik van inzichten uit de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) en Internal Family Systems (IFS). ACT helpt bewuste keuzes te maken en trouw te blijven aan wat je werkelijk belangrijk vindt. IFS nodigt je uit om alle delen in jezelf te (h)erkennen en meer innerlijke harmonie te creëren.
Waarom innerlijk werk de basis is
Dat ik mijn boek begin met zelfonderzoek, betekent niet dat je ‘op de sofa’ moet. Wel dat je jouw nieuwsgierigheid gaat gebruiken om jezelf diepgaand te leren kennen. Dat je bereidheid ontwikkelt om te kijken naar de delen in jou die ooit, met een goede reden, zijn gaan doen wat ze doen: jou beschermen. Delen die er, als ze onbewust zijn, voor kunnen zorgen dat je dingen op de automatische piloot doet.
- Dingen die je WEL doet, terwijl je ze eigenlijk NIET wilt doen.
- Dingen die je WEL wilt doen, terwijl je ze nu NIET doet.
Bijvoorbeeld het deel dat altijd alert is om kritiek te voorkomen. Of een deel dat altijd alles regelt, altijd beschikbaar is. Terwijl je behoefte hebt aan spontaniteit en ontspanning.
Wanneer je ziet dat gedrag waar je nu in vastzit ooit nodig is geweest als overlevingsmechanisme, ontstaat er begrip en ruimte. Begrip waarmee je mildheid voor jezelf gaat ervaren. Ruimte om anders met stress om te gaan. Ruimte om bewust te kiezen voor wat er werkelijk toe doet. Precies dat is voor mij zelf-leiderschap.
Van inzicht naar integratie!
Innerlijk werk(boek) is gericht op zelf-leiderschap vanuit het vermogen tot differentiatie. Differentiatie betekent eigen én verbonden zijn. Of zoals denker des vaderlands René Gude ooit zei: ‘we willen erbij horen én erbovenuit steken’.
In het zoeken naar balans in beide tegelijkertijd zijn we vroeger geneigd geraakt om door te slaan. Doorgeschoten in focus op verbinding: aanpassen, conflicten voorkomen, jezelf niet te veel laten zien, als de relatie maar goed blijft. Doorgeschoten in focus op eigenheid: altijd eigen wensen en belangen op de voorgrond stellen, sturend of dominant zijn.
Als we dergelijke patronen in ons gedrag niet herkennen, kunnen we ze ook niet veranderen. Zelf verviel ik vaak in aanpassen, in me neerleggen bij wat een ander voor mij besloot, een keer bijna met de dood als gevolg, bij het parapenten.
opdrachten en reflectievragen
In Innerlijk werk(boek) geef ik heel bewust opdrachten en reflectievragen die lezers helpen om niet alleen te begrijpen wat hen belemmert, maar er ook daadwerkelijk mee aan de slag te gaan.
Bijvoorbeeld door te oefenen met delen-taal, waarbij je in jezelf zegt: ‘Iets in mij wil mij voorspellen wat er allemaal mis kan gaan en daarop anticiperen’. Waardoor je de keuze creëert om te blijven hangen in piekeren of te beslissen om je energie op iets anders te richten.
Je wordt je zo bewust van wat eerder onbewust was én leert verantwoordelijkheid te nemen voor hoe je omgaat met wat er in je leeft. Zo integreer je inzicht in je dagelijkse leven.
De moed om naar binnen te kijken
In een tijd waarin prestaties en resultaten centraal staan, vraagt innerlijk werk om vertraging en radicale eerlijkheid. Om te durven stilstaan bij: Waarom doet iets in mij dit nu? En wat wil ik EIGENLIJK?
Eigenlijk zou ik vaker tijd voor mezelf willen hebben, vaker met vrienden willen afspreken, minder vaak op mijn mobiel willen zitten, meer tijd met de kinderen willen doorbrengen, vaker een boek willen lezen, vaker naar een concert willen gaan, iets nieuws willen leren …
Herken je dit soort gedachten? Vaak zegt het woord ‘eigenlijk’ iets belangrijks. Het wijst op een verlangen dat er wel is, maar waar je (nog) niet naar handelt. ‘Eigenlijk’ betekent: ik weet wat ik zou willen, maar ik doe het nog niet. Let bewust op zinnen waarin je het woord ‘eigenlijk’ gebruikt. Of varianten als ‘Het liefst zou ik…’ of ‘Als ik het voor het zeggen had, dan zou ik…’.
Dit soort zinnen zeggen dat je weet wat belangrijk voor je is, maar dat je er nog niet naar leeft. Ze weerspiegelen jouw waarden. Je waarden benoemen is een krachtige manier om dichter te komen bij wat je diep vanbinnen écht wilt. Ze vormen een innerlijk kompas dat richting geeft, juist op momenten van twijfel, drukte of innerlijke strijd. Je waarden helpen je stil te staan bij wat er voor jou werkelijk toe doet. Niets straks, niet ooit, nu.
Levendig, vanuit innerlijke rust en regie
Zelf-leiderschap is geen rol of functie, maar een dynamische innerlijke houding. Je blijft leren en ontdekken. Je neemt verantwoordelijkheid voor jouw binnenwereld, zodat je van daaruit zuiver kunt handelen in relatie tot jezelf én anderen.
Vanuit de relatie met je innerlijke delen kun je kiezen voor betekenisvolle verbindingen en invloed op onze samenleving én de wereld. Eigen én verbonden.
In Innerlijk werk(boek) laat Denise Matthijssen zien hoe inzicht in je innerlijke delen en waarden helpt om bewuster te kiezen en meer rust en regie te ervaren.
Bestel het boek bij Managementboek en ontdek hoe innerlijk werk helpt om automatische patronen te doorbreken en betekenisvoller te leven.
Over Denise Matthijssen
Denise Matthijssen is ACT en systeemtherapeut én IFS informed therapeut. Naast therapie geeft zij supervisie en leertherapie en is zij opleider voor systeemtherapeuten NVRG. Daarnaast is zij psychedelic practitioner bij Grounded Travels.