*Plof*. Het zachte geluid dat er iets op mijn deurmat valt. Nieuwsgierig sta ik op, zou dat Spice Up Your Team Sessions van Priscilla Awad zijn? Ik laat mijn werk voor wat het is en verdwijn in het boek. Naast mijn werk als journalist geef ik trainingen en begeleid ik teamsessies, dus een boek vol werkvormen is genieten. Ik zie er al meteen een paar die ik uit zou willen proberen. Wacht… wat als ik dat gewoon eens ga doen?
Het is een beetje out of the box maar Priscilla is meteen enthousiast. Dat is sowieso een uitdrukking die goed bij haar past. Na haar studie toegepaste wiskunde eindigt ze bijvoorbeeld als trainer en scrum master. Een interview anders aanpakken? Priscilla zegt: let’s go!
Het boek is al geconfisqueerd
Twee dagen later zit ik op kantoor bij een klant. Hier leiden ze mensen op in agile en scrum, dus voorzie ik een match met de werkvormen uit het boek. Ik open daarom de brainstormsessie met de mededeling dat iedereen in de zaal vandaag mijn guinea pig is. Ik vertel over Priscilla, het interview en het boek… waar ís het boek eigenlijk?
Een teamlid tegenover me heeft het boek al geconfisqueerd: ‘Oh, dit is echt een héle leuke werkvorm.’ Het teamlid ernaast pakt het boek over en begint er net zo enthousiast in te bladeren. Iedereen is nieuwsgierig en wil in het boek snuffelen. Het is een werkvorm op zich om het boek zélf weer in handen te krijgen.
De trainers reageren positief op mijn voorstel samen een werkvorm te doen gedurende de dag. Maar het marketingteam en met name de webdesigner, kijkt me aan met een blik van: moet dat? Oewh weerstand! Interessant! Ik neem me meteen voor om dit later met Priscilla te delen.
Code BLAUW
Na de lunch hangt de helft van het team in de welbekende after lunch-dip. Hét moment voor een energizer dus! Om de weerstand bij de webdesigner & co iets te laten zakken, ga ik voor een hele luchtige werkvorm, de Wordplay Woo Woo.
Tijdens Wordplay Woo Woo moet het team in een rap tempo een associatieketting maken. Na boom zeg je bijvoorbeeld blad en na kip zeg je ei. Maar dan de twist: elke vijfde deelnemer moet een woord zeggen dat expres géén associatie is met het vorige woord. Als iemand lacht, twijfelt of een associatie maakt waar een twist hoorde, begin je opnieuw.
De reactie na mijn uitleg is hilarisch. De webdesigner is om! Er komen nog net geen glitters uit zijn oren. Maar een ander lid van het marketingteam, een vrij perfectionistische man, zie ik acuut de zenuwen krijgen. Heel snel én goed reageren, pfoe, dan bestaat de kans dat je een misser maakt. Dat dat juist de hele crux van de energizer is, blijkt later.
Zodra we starten met de ketting, knalt het team het ene rare woord na het andere eruit. Eén van de trainers zegt ineens keihard het woord BLAUW, omdat hij dacht dat hij de twist had. Het hele team kijkt hem verbaasd aan. Hoezo BLAUW? De twist zou pas bij zijn buurman komen. Een tel later heeft het hele team compleet de slappe lach. De marketingperfectionist lacht uit volle borst mee. Kon fouten maken maar altijd zo hilarisch zijn!
De werkvorm is kort, na een kleine tien minuten gaan we over naar de orde van de dag. Tegenover me zie ik een team met glimmende ogen. Iedereen is wakker en vol energie voor de middagsessie. Het allermooiste vind ik dat we, onbewust, gebouwd hebben aan vertrouwen. Een tegengestelde mening ventileren tijdens de meeting, is een stuk minder eng. Zeker als we daar het codewoord BLAUW aan toevoegen.
Verbinding is het fundament
Als facilitator is vertrouwen opbouwen binnen je team ontzettend belangrijk. Als ik later Priscilla spreek, beaamt zij dit. ‘Ik zie vaak gebeuren dat mensen bij elkaar worden gezet en dat dan gezegd wordt dat ze een team zijn. Maar alleen het ‘toevallig bij elkaar zitten’, maakt je nog geen team. Je gaat dan geen dingen met elkaar bespreken, want het fundament mist nog.’ Dat fundament begint volgens haar met één ding. ‘Zorg eerst dat er verbinding is ontstaan. Vanuit daar ga je verder bouwen. En dan zul je zien dat mensen ook automatisch meer energie krijgen, want ze zijn meer betrokken.’
Priscilla weet dus als geen ander wat teams nodig hebben. Die kennis wilde ze delen. Priscilla: ‘Toen ik begon als scrum master, werkte ik met een boek van mijn collega’s. Dat was echt mijn bijbel, daar haalde ik mijn werkvormen uit. Maar na verloop van tijd had ik het boek zo’n beetje uitgespeeld.’
‘Het leuke van scrum master zijn is dat je kunt blijven experimenteren. Ik zocht steeds vaker zelf werkvormen op en begon die zo te tweaken dat het míjn werkvormen werden. Die testte en verfijnde ik vervolgens weer in mijn groepen. Ik wilde graag andere facilitators helpen die, net als ik toen ik net gestart was, zoekende zijn van hoe kan ik nou een goede teamsessie faciliteren. Zo ontstond het boek Spice Up Your Team Sessions.’
Speels en professioneel
Het boek bevat 101 werkvormen, opgebouwd als cocktailrecepten. En dan natuurlijk het pepertje dat overal terugkomt. De ene werkvorm is namelijk nét wat pittiger dan de ander. Hoe dat idee ontstond? Priscilla: ‘Ik ben al heel lang de ‘spice girl’ bij Prowareness. Zo heb ik een training gemaakt die Spice Up The Scrum Master heet. Daarin stond dat pepertje centraal. Met andere woorden: hoe gaan we een scrum master upspicen, zodat hij meer energie uit een sessie kan halen en teams effectiever kan maken.
Vervolgens kwam het boek. Toen dacht ik: hoe ga ik dat pepertje erin verwerken? Een werkvorm heeft een bepaald aantal ingrediënten. Per werkvorm wil je aangeven hoe uitdagend iets is. Nou, dat werd het pepertje. En wat ben je dan aan het shaken met al die ingrediënten? Zo kwam ik op de metafoor van de cocktail. Ik heb nog wel even getwijfeld: is dit professioneel genoeg? Meteen daarna dacht ik: dit is wie ik ben. Een beetje dat speelse en toch ook professioneel.’
Van irritatie naar intervisie
Van de 101 werkvormen is de Hot Buttons Priscilla’s favoriet. Priscilla vertelt hierover: ‘Deze werkvorm heb ik samen met andere scrum masters ontwikkeld toen we merkten dat er wat issues waren op onze afdeling. We hebben hem eerst getest met de scrum masters onderling, daarna in onze teams. De werkvorm vraagt iets van deelnemers. Wat je moet doen is letterlijk je irritatie uitspreken. Wat vind jij vervelend, zonder dat je mensen benoemt. Je moet dat volledig bij jezelf houden.’
Dat klinkt spannend, maar Priscilla maakt het eerst klein. Ze begint met een alledaags voorbeeld uit haar eigen leven, iets herkenbaars, iets waar iedereen zich in kan vinden. ‘Zo kan iedereen meekomen. Want iedereen heeft wel zo'n klein dingetje, wat hij of zij vervelend vindt. Vervolgens gebeurde er iets moois in de groep. Doordat we kleine irritaties benoemden in die trainingen, ging de rest van de deelnemers meedenken. Hé, maar heb je dit al eens geprobeerd? Of heb je dat al eens gedaan? Zo wordt een oefening over irritaties ineens een intervisie. Dat maakt deze werkvorm óók heel geschikt als intervisiemethode met alleen maar scum masters, trainers of facilitators.’
Schakelen als superpower
De Hot Buttons zet je in als je vooraf weet dat iets schuurt in een team. Maar wat doe je nou als iets tijdens je training of in je team helemaal niet werkt of als je weerstand voelt, zoals ik merkte met mijn werkvorm? Priscilla is daar helder over: schakelen. ‘Als ik merk dat iets niet lekker loopt, dan is er de kracht dat je kan schakelen. Dat vinden we vaak moeilijk. Je hebt iets bedacht dat je gaat doen, dat loslaten voelt onprettig.’
Het moeten schakelen omdat het team dat van je vraagt, herken ik. Ik had voor mijn teamsessie eigenlijk iets anders in gedachten. Alleen op het moment dat ik marketing zo’n beetje onder de tafel zag verdwijnen, wist ik: hier is iets luchtigers nodig. Wat ik wel jammer vond, maar uiteindelijk pakte het goed uit. Nu hebben we een common ground om de volgende keer wat meer de diepte in te gaan.
Wees volkomen transparant
Dan tot slot: tips. Wat kunnen we als facilitators doen om onze sessies nog beter te laten verlopen? Priscilla’s belangrijkste tip is dat je jouw team meeneemt in wat je gaat doen. ‘Wees volkomen transparant als je iets nieuws gaat proberen. Mijn ervaring is dat mensen nieuwe dingen juist heel leuk vinden.’
En wat als zo’n nieuw ding totaal in de soep loopt? ‘Negen van de tien keer merkt niemand dat’, vertelt Priscilla lachend. ‘Maar ook als dat wel zo is, heb je dat al afgekaart omdat je de groep hebt verteld iets nieuws te willen proberen. Fouten maken, tweaken en aanpassen is onderdeel van het proces. Die energie en creativiteit zie je vervolgens weer terug in je team.’
Goede teams ontstaan niet vanzelf. Ze groeien door verbinding, vertrouwen en de juiste gesprekken. In Spice Up Your Team Sessions laat Priscilla Awad zien hoe je dat met 101 praktische werkvormen kunt stimuleren. Bestel het boek bij Managementboek.
Over Marianne ter Mors
Wat als je álles interessant vindt? Dan word je diëtist én strafjurist... en daarna gewoon journalist. Hier kwam voor Marianne alles samen. Eindelijk was het gelegitimeerd om verschrikkelijk nieuwsgierig te zijn. AI, persoonlijke ontwikkeling, duurzaamheid, besluitvorming, samen een betere wereld creëren… Dat is haar wereld.