Contracten die werken voor mensen - Conscious contracting in de praktijk

Begonnen zonder contract. Geëindigd met een boek over contracten

In 2022 werden wij door de Goldschmeding Foundation aan elkaar voorgesteld. Boukje als ontregelexpert, Monique als ondernemer met een achtergrond in HR en communicatie. We klikten meteen en gingen aan de slag. Zonder contract. Maar wel vanuit vertrouwen en met veel plezier.

Best ironisch, want het project waar wij onze tanden in gingen zetten, ging juist over contracten: conscious contracting, overgevlogen uit Amerika.

Onze missie: contracten weer laten werken voor mensen.

relatie

In heel veel organisaties zagen we hetzelfde patroon: een zorgvuldig wervingsproces, fijne sollicitatiegesprekken en hoge verwachtingen over en weer. En dan volgt een arbeidsovereenkomst met pagina’s vol juridisch jargon en boeteclausules. In een toon die totaal niet past bij de organisatie en de relatie die mensen met elkaar aangaan.

‘Daar schaam ik me gewoon voor’, verzuchtte een HR-professional tegen ons. Ze was niet de enige.

Inmiddels weten we dat het anders kan. Samen met wetenschappers en arbeidsrechtadvocaten ontwikkelden we een praktische methode om contracten weer te laten werken voor mensen. Ruim 160 grote en kleine organisaties gingen hiermee al aan de slag. Van Vattenfall, PostNL en Breman Installatiegroep tot mkb-bedrijven uit allerlei sectoren.

Met als resultaat: contracten die juridisch én menselijk kloppen.

Daarin keren steeds dezelfde vier elementen terug.

Identiteit

Een conscious contract laat zien wie je bent. Geen inwisselbare overeenkomst, maar een visitekaartje. In je eigen taal, in je eigen huisstijl, met je missie en kernwaarden erin verwerkt.

Een nieuwe medewerker tekent niet voor zomaar een baan, maar voor het aangaan van een relatie met jouw organisatie. Voor het werken aan een gezamenlijk doel.

Gelijkwaardigheid

Een contract beschermt traditioneel vooral de werkgever. Logisch, want die laat het opstellen. Maar dat betekent niet dat alleen die belangen tellen.

In een conscious contract krijgen de waarden en behoeften van álle betrokkenen een plek. Dat vraagt om scherp kijken naar balans en naar het machtsverschil dat vaak onbewust meeklinkt.

Vertrouwen

Veel bepalingen in standaardcontracten gaan over wat er mis kan gaan. Concurrentiebeding, relatiebeding, boetes: ‘Voor de zekerheid zetten we het erin.’

Maar wat doet dat met de relatie die je net begint?

Wij zien dat loslaten loont. Wie goed doet, goed ontmoet. Zonder naïef te worden, want reële risico’s vragen natuurlijk om duidelijke afspraken.

Begrijpelijkheid

Hoe kun je je verbinden aan afspraken die je niet begrijpt?

Juridisch jargon is zelden nodig. Een contract is geen document voor juristen, maar voor mensen. Mensen die willen snappen waar ze hun handtekening onder zetten.

Dat is geen overbodige luxe, aangezien één op de acht werkenden in Nederland laaggeletterd is.

Deze vier pijlers vormen de basis van ons boek en onze methode. Maar minstens zo belangrijk is het proces eromheen. Hoe je het gesprek voert in je organisatie. Hoe je collega’s meekrijgt. Hoe je risico’s en belangen afweegt. Hoe je stap voor stap een document maakt dat juridisch waterdicht is én aansluit bij jullie DNA.

De wet vraagt om begrijpelijkheid

Wij schreven dit boek omdat we ervan overtuigd zijn dat het anders moet én anders kan. Niet als modegril, maar omdat de wereld erom vraagt. De arbeidsmarkt is krap. Kandidaten zijn kritisch. De wet vraagt om begrijpelijkheid. En medewerkers willen werken bij organisaties die oog hebben voor de wereld om hen heen en die hen echt zien.

Dit boek is meer dan een verzameling tips. Het is een uitnodiging om kritisch te kijken naar wie je als organisatie wilt zijn. Om te ontdekken hoeveel rek er zit in regels die je voor lief neemt. Om gewoon te beginnen - samen met collega’s, met lef en met plezier.

Want als er ruimte is voor mensen, dan werken contracten pas echt.