‘Als iedereen één stap zet, verandert er enorm veel’

Je boek loopt over van de tips en voorbeelden, zoals de ondertitel ‘Stampvol tips voor toekomstgerichte organisaties’ al suggereert. Hoe heb je Planeetaardige zaken gemaakt? Heb je al jaren lijstjes bijgehouden?

Nee, om eerlijk te zijn niet echt. In mijn privéleven ben ik al wel jaren bezig met dit onderwerp. Ik denk na over wat ik wel of niet koop en hoe ik eet. Niet erg dogmatisch, maar ik ben er wel veel mee bezig. Ik heb in 2016 ook een stuk grond gekocht om er weer natuur van te maken. De beslissing om dit boek te schrijven nam ik eigenlijk pas op 4 oktober 2024, op Dierendag nota bene. Ik wilde mij specifiek op bedrijven richten, omdat die de grootste slagkracht hebben. Als zij iets aardiger of beter voor de planeet zijn, heeft dat enorm veel impact. Ze hoeven van mij niet meteen donkergroen te worden, maar alle kleine beetjes helpen. In december was mijn uitgever akkoord, en op 1 augustus was de deadline. Vanaf dat moment ben ik mensen gaan interviewen en ben ik lijstjes gaan aanleggen, en is er een soort snelkookpan ontstaan. Zo heb ik in een half jaar een enorme hoeveelheid kennis opgedaan. Ik heb overigens niet alleen een boek geschreven, maar ook podcasts gemaakt over dit onderwerp. Dat past ook bij de urgentie die ik voel.

Het verbaasde me niet dat jij dit onderwerp hebt aangepakt. Toen ik ons gesprek over Extreem klantgericht erbij pakte, uit 2019, zag ik dat je maatschappelijke impact destijds ook al op de eerste plaats zette.

Dat is waar ook. Toen vond ik al dat het streven naar maatschappelijke impact onderdeel moest zijn van elk bedrijf. Maar als ik mijn ideeën van destijds vergelijk met die van nu, zie ik wel dat die veel minder handen en voeten hadden. Ik kon er nog te weinig mee in mijn werk. Inmiddels ben ik zo goed ingevoerd dat ik het echt praktisch kan maken en op dit terrein ook bedrijven strategisch kan adviseren.

Er is de laatste jaren een stevige tegenbeweging ontstaan. De Verenigde Staten zijn uit de klimaatakkoorden gestapt, we hebben de agro-lobby in onze eigen regering. Hoe ontvankelijk is het bedrijfsleven nog?

Er zijn genoeg bedrijven die ermee aan de slag gaan. Het hoeft bovendien niet de baas of de duurzaamheidsmanager te zijn die iets in gang zet. Juist niet! Iedereen kan iets betekenen. Veel mensen die privé een duurzamer leven proberen te leiden, willen graag ook iets veranderen op hun werk. Bij mijn uitgeverij, Boom, werkt bijvoorbeeld een marketeer die veganistisch is. Nu eten ze daar regelmatig taart en voorheen bestelden ze altijd apart iets voor haar. Inmiddels zijn ze zo ver dat iedereen veganistische taart eet. Dat is een heel klein voorbeeld, maar het heeft wel impact. Er hoeft maar één werknemer te zijn die zich druk maakt over plastic verpakkingen, die iets heeft gehoord over verpakkingen van mycelium, het wortelstelsel van schimmels, om iets in beweging te zetten en op die manier bondgenoten te werven, een van de stappen die ik in mijn boek beschrijf. Hoe meer mensen je enthousiast kunt maken, hoe gemakkelijker het is om de rest van de organisatie te overtuigen.

Je bent natuurlijk bekend als expert op het gebied van de klantgerichtheid en commercie. Je weet hoe je ambities aanstekelijk kunt maken en de nieuwsgierigheid kunt prikkelen. Zijn dat de belangrijkste sporen die we terugvinden in dit boek?

Het begint natuurlijk met de drijfveren: wat gaat er niet goed in onze maatschappij? Dat heb ik nog even extra scherp aangezet. Maar ik leg liever de nadruk op de positieve aspecten. Wat kunnen we doen? Hoe kun je mensen positief beïnvloeden en enthousiast maken? Daarvoor gebruik ik dezelfde technieken. Je bent op zoek naar common ground. Alleen het doel is anders. En dat is veel breder dan alleen voeding. Natuurlijk komt ons eten aan bod, maar er is zoveel meer dat je voor onze planeet kunt doen. Denk aan grondstoffengebruik of reststromen. Er is bijvoorbeeld een Nederlands sneakermerk, Nooch, die schoenen maakt van plantaardige materialen. Als je ze hebt opgedragen, kunnen ze zo op de composthoop. De oprichters zijn zo enthousiast, die nemen iedereen mee in hun verhaal. Met de manier waarop je anderen kunt aansteken en overhalen komt natuurlijk mijn oorspronkelijke expertise aan bod. Dat zal niemand verbazen. Bovendien verwachten steeds meer klanten van bedrijven en andere organisaties dat zij iets goeds voor de wereld proberen te doen. Daar zit ook de brug tussen klantgerichtheid en toekomstbestendig zakendoen.

Wat hoop je dat mensen onthouden van je boek?

Ik vind het belangrijk dat mijn lezers beseffen dat iedereen invloed heeft. Het maakt niet uit wat voor werk je hebt, welke functie, of hoe groot het bedrijf is waar je werkt. Je hoeft ook niet alles meteen anders te doen. Als je begint met één verandering, bijvoorbeeld gifvrij schoonmaakmiddel, of net iets meer plantaardige ingrediënten bij de lunch, is dat ook al een belangrijke stap. Want als iedereen één stap zet, moet je eens zien wat er verandert. De eerste stap is ook het belangrijkst, want als je erkent dat je iets kunt veranderen, ga je meteen nadenken over volgende stappen. Merijn Everaarts van Dopper vertelde eens dat hij begon met plastic en dat hij vervolgens in zijn werkveld ineens ook mensen ontmoette die anders consumeerden: ze aten andere dingen, ze kochten andere kledingmerken. En daardoor werd hij getriggerd om zich ook daarin te verdiepen. Wees niet bang, je kunt altijd je eigen keuzes blijven maken. Ik doe veel, maar ik ben zeker niet donkergroen. Ik rijd ook gewoon auto, en geen zuinige elektrische auto. Maar als je eenmaal begint, word je je wel bewust van alle mogelijkheden, zodat er echt een versnelling ontstaat. Het komt erop neer dat elke stap goed is. We hebben alles nodig om de grenzen van onze planeet te bewaken.