‘Ik heb ook weleens een AI-agent ontslagen’

Je boek heet Doeltreffend met AI-agents. Waarom niet

‘succesvol’ of ‘innovatief’?

Voor mij is het allerbelangrijkste dat je techniek inzet met een doel. Je hebt iets dat je wilt oplossen en daar kun je een bepaalde technologie voor inzetten. Bij innovatie staat de technologie centraal. Dan heb je als het ware een oplossing die op zoek is naar een probleem.

Dat is niet zo’n slimme invalshoek als je het mij vraagt. Daarom kies ik voor doeltreffend, ik wil juist laten zien hoe je deze technologie inzet in bedrijfskritische processen. Je hebt een doel voor ogen. Dat doel pel je af naar wat ervoor nodig is om dat te bereiken. Dan kún je uitkomen op AI-agents.

Waarom zeg je dat zo scherp, dan ‘kun’ je uitkomen?

Dat zeg ik inderdaad met opzet. Nu AI zo ‘hot’ is, zie ik mensen in de valkuil stappen om agents voor álles in te zetten. Maar het is handiger om te beginnen met de vraag: kunnen we dit op een andere manier oplossen? En… is dit überhaupt nodig?

Agents zijn het meest effectief wanneer drie dingen samenkomen:

1. het werk is heel erg repeterend
2. het stappenplan ligt niet helemaal vast
3. en er zit een hoog volume op

Je hebt er wel minstens twee van de drie nodig om echt te zeggen: dan wil je ook daadwerkelijk een agent inzetten.

Voor wie zijn agents interessant?

Eigenlijk zijn agents voor iedereen interessant. Bij grotere organisaties is het vooral een schalingsvraag. Denk aan bedrijven waar duizenden aanvragen per week binnenkomen. Bijvoorbeeld meldingen over zoekgeraakte pakketjes. Hier kan één agent op grote schaal dezelfde taak uitvoeren, omdat er voldoende mensen zijn om die output te controleren en af te handelen.

Je schreef een boek over agents, nu willen we natuurlijk ook weten: met hoeveel agents werk je zelf?

Ik heb een stuk of zes agents. Ik heb een eigen deep research-agent, een factcheck-agent, een coding-agent, een topic search-agent, een agent die onderzoek doet naar de podcastgasten en een losse gastenzoek-agent.

Ik zit natuurlijk in mijn eigen AI-bubbel. De agents helpen me om mijn blik te verruimen; aan wie zou ik nou nooit denken om uit te nodigen voor de podcast? Enneh, ik heb ook weleens een agent ontslagen!

Je hebt… een agent ontslagen?

Ik had een agent gebouwd die mijn podcastscripts verbeterde op allerlei criteria. Als het onder een bepaalde score zat, mocht hij het zelf aanpassen. Maar na één of twee keer voelde het niet goed. Het leek wel alsof de ziel eruit was, ik kan het niet anders omschrijven. Het was een perfect gestileerd script, maar het was mijn stem niet meer. Er stonden woorden in die ik zelf nooit zou gebruiken, tijdens het inspreken voelde ik dat ook. Dus daar ben ik mee gestopt.

Geen gestileerde scripts meer dus. Wat is volgens jou het meest geslaagde voorbeeld van een agent?

Dan denk ik aan Sensire, een grote zorginstelling uit de Achterhoek. Daar moesten medewerkers als ze terugkwamen van vakantie stapels overdrachten lezen. Deze mensen hebben zo’n hart voor hun werk, dat ze de zondagavond voor ze aan het werk gingen die hele stapel doorploegden.

Een agent heeft dit teruggebracht naar een samenvatting met kernelementen, bijvoorbeeld: is de mobiliteit veranderd? Is de medicatie veranderd? Hiermee verhoogt de kwaliteit van de zorg én het werkgeluk van de medewerkers. Nu kunnen zij op hun vrije zondagavond gewoon nog samenzijn met hun gezin. Het idee was dus niet meer productiviteit, maar hoe kunnen we onze medewerkers ontzien. Dat vind ik prachtig.

Wat zie jij in de praktijk fout gaan met agents?

Er zit een grote kloof tussen innovatie en productie. Allereerst zitten de budgetten vaak ergens anders. De kosten voor innovatie zitten bij een innovatiemanager, maar de business heeft die budgetten niet. Leuk dus, zo’n agent, maar geld om het te laten werken, is er niet.

Wat je ook vaak ziet is dat organisaties opgeslokt worden door de waan van de dag. Het experiment ging goed, maar we zijn te druk om het door te zetten. Ik noem als voorbeeld altijd de kar met vierkante wielen. Dat iemand aan komt met: ‘Ik heb een rond wiel!’ En dat de rest dan zegt: ‘Daar hebben we nu geen tijd voor.’ En als laatste is de data vaak een probleem. Die is niet van voldoende kwaliteit of op het verkeerde detailniveau.

Welke concrete stappen kunnen organisaties nu zetten om te beginnen met agents?

Allereerst start je met de vraag: waar wil je een agent voor inzetten? Dan als tweede; voldoet dit aan het criterium voor een AI-agent? Om vervolgens de doelen te bepalen, waar willen we verandering op zien? Hoe scherper je die krijgt, hoe makkelijker je kan besluiten. En daarna moet je gewoon beginnen.

Na zo’n eerste experiment is het belangrijk dat je kunt meten of je wel of niet je doel behaalt. En dat je nadenkt:

• heb je de juiste expertise in huis?
• wat is het laagste niveau dat je wilt bereiken?
• wanneer ga je er meer energie in stoppen?

Zo voorkom je dat je maanden bezig bent en uiteindelijk niet die waarde haalt. Experimenteren is de standaard in het werken met agents. Want AI kan veel, maar niet alles.

Dan als afsluiter: welke vraag is jou nog nooit over AI gesteld, maar zou je wél graag willen beantwoorden?

Grappig, dat vraag ik ook altijd aan mijn podcastgasten. Ik stel zelf graag de vraag waar iemand wakker van ligt, maar die vraag is aan mij nog nooit gesteld. Waar ik zelf wakker van lig? Ik zie dat de kloof steeds groter wordt tussen wat er van de technologie verwacht wordt en waar die daadwerkelijk staat. Dan hoor je de grote techbazen weer bizarre uitspraken doen. Zo zei Elon Musk laatst: ‘Werk wordt optioneel.’

Mensen in mijn omgeving zijn daar bang voor: neemt AI de wereld over? Heb ik straks nog wel werk? Dat doet me wat. Ik zie waar de technologie daadwerkelijk staat. We kunnen er hele gave dingen mee doen, maar dat is zo anders dan wat wordt voorgesteld. Dat hele banen verdwijnen, dat werk verdwijnt, dat AI ons overneemt, dat is pure science fiction.

Wat zou je willen zeggen tegen mensen die hier bang voor zijn?

Ga rustig slapen. Als je wakker wordt, ziet vandaag er hetzelfde uit als gisteren. Het gaat allemaal veel geleidelijker dan je denkt. Natuurlijk is er iedere dag een stukje veranderd, maar het is geen doemscenario.

Iedere industriële revolutie heeft alleen maar voor méér werk en méér banen gezorgd. Wie had twintig jaar geleden bedacht dat je je brood kon verdienen als influencer? De invulling van je werk kan veranderen, maar dat alles verdwijnt, hoef je echt niet bang voor te zijn!