‘De kwaliteit van je besluiten bepaalt je succes’

Allereerst de vraag: waarom dit boek?

Ik werk al jarenlang met organisaties. En elke keer weer zie ik dat besluiten het zwakke punt zijn; in de organisaties zelf én in het functioneren van leiders. Slechte besluiten nemen kost ongelooflijk veel geld. Denk bijvoorbeeld aan besluiten die niet goed onderbouwd zijn. Of aan besluiten die je steeds maar uitstelt.

En daar komt nog iets anders bij. Als jij een team leidt, een bedrijf of een heel ministerie, en je stelt je besluit uit, dan tast je je gezag aan. Want al die medewerkers die voor je werken, zitten te wachten op goede besluiten. Met een goed besluit is alles duidelijk. Dan is er een doel en gaan ze enthousiast aan de slag.

Maar als medewerkers denken ‘oh, daar heb je weer zo’n besluit dat toch nooit gaat gebeuren’, nemen ze minder snel iets van je aan. Ook als je wél iets zinvols te vertellen hebt. De kwaliteit van je besluiten bepaalt het succes van je organisatie én jouw succes als leider, manager en professional. Vandaar dat ik mij een tijd geleden op dit thema heb gestort.

Je hebt het over onvoorwaardelijke besluiten. Wat zijn dat precies?

Onvoorwaardelijke besluiten zijn besluiten zonder mitsen en maren. Ook zijn ze altijd goed onderbouwd én worden ze uitgevoerd. Dat laatste is een heel belangrijk punt. Want een besluit dat je niet uitvoert, is geen besluit. Dan is het een voornemen. Dan blijft het bij een leuk idee.

Iets wat een besluit was, kan ook weer een voornemen worden. Neem een klant van mij. Omdat hij niet lekker in zijn vel zat, besloot hij elke dag een uur met de hond te gaan wandelen. Dat deed hem goed. Maar toen het met hem weer beter ging en het op zijn werk drukker werd, schoot het wandelen erbij in. Zo werd het besluit weer een voornemen.

Ik zeg altijd: goede voornemens zijn slechte besluiten. Goede voornemens stellen niets voor; het enige dat je ermee organiseert, is je eigen frustratie. Zowel individueel als collectief in een organisatie. Ik schrap dat woord het liefst volledig. We hebben ideeën en we hebben besluiten. Maar voornemens? Die mogen de prullenbak in.

In je boek deel je tien stappen om tot een onvoorwaardelijk besluit te komen. Welke stap is volgens jou het belangrijkst?

Dat is absoluut de eerste stap: het lef hebben om een onvoorwaardelijk besluit te durven nemen. Als je die eerste stap niet zet, gaat de rest ook niet. We leven in een tijd waarin alles razendsnel verandert, van geopolitieke ontwikkelingen tot de opkomst van AI. Dat betekent dat leiders, maar ook wij allemaal, grotere stappen moeten zetten, anders blijf je achter.

Ik citeer in mijn boek een onderzoek onder CEO’s in 109 landen. Meer dan de helft zegt dat hun bedrijf over tien jaar niet meer bestaat als ze zo doorgaan als nu. Om wél te blijven bestaan, zijn radicalere besluiten nodig.

En de moed om radicalere besluiten te nemen, krijg je door nieuwe dingen te doen. Want als je nieuwe dingen doet, bouw je zelfvertrouwen op. Begin wel klein; denk niet meteen aan hoe het er over een jaar uitziet. Bekijk wat je de komende twee maanden nodig hebt. En daarna? Gewoon doen!

Wat zijn jouw drie tips om besluiten vandaag nog een upgrade te geven?

Om te beginnen: pas op voor huiswijnbesluiten. Huiswijnbesluiten zijn besluiten voor de gemiddelde smaak en voor de gemiddelde portemonnee. Zo’n besluit is per definitie middelmatig. We leven in een tijd die vraagt om steengoede, radicale besluiten. Dus weg met de laffe compromissen, weg met alle mitsen en maren, weg met de huiswijnbesluiten.

Wat je wel moet doen:

• Maak van je voornemen een besluit óf gooi het weg
• Zorg dat je besluit ook echt uitgevoerd kan worden: zijn er middelen en mensen?
• Onderhoud je besluiten. Leer ervan, zodat goede besluiten geen toeval meer zijn

Dat laatste, het onderhouden van je besluiten, wordt vaak vergeten. Daarom heb ik in het boek de Besluiten-APK opgenomen. Besluiten zijn niet voor de eeuwigheid. Omstandigheden veranderen, nieuwe ontwikkelingen dienen zich aan op het speelveld; dan moet je je besluiten tegen het licht houden. Je brengt je auto toch ook naar de garage? Doe dat dan ook met je besluiten.

Voor je boek sprak je verschillende mensen. Welk besluit van de mensen die je interviewde is je het meest bijgebleven?

Dat van Ilse Openneer, hoofdredacteur van RTL Nieuws. Tijdens de nieuwsuitzending van half acht kwam het bericht binnen dat Peter R. de Vries was neergeschoten. Maar breng je dat nieuws meteen? Ilse deed twee dingen tegelijk: ze belde haar bronnen bij de politie én ze zocht beeld.

In het beeld dat ze kreeg, droeg hij dezelfde kleding als in de RTL Boulevard-uitzending vlak daarvoor. Dat was de bevestiging. Ilse besloot in te breken bij Goede Tijden, Slechte Tijden, gewoon op zender. Ze was geraakt en presteerde onder enorme tijdsdruk, en tóch nam ze een goed onderbouwd besluit. Dat vind ik echt knap.

Wat ik leuk vind aan mijn boek, is dat het veel stof doet opwaaien. Het roept af en toe zelfs agressie op. Zeker bij mensen die hun manier van besluiten nemen niet ter discussie willen stellen. Dan hoor ik: ‘Ik heb in het leger gezeten, het moet snel, het kan helemaal niet op die manier.’ En dan kom ik aan met het voorbeeld van Ilse Openneer. Want juist in hectische situaties moet je goed nadenken. Het kan wél. Dat laat zij zien.

En welk onvoorwaardelijk besluit heeft het meeste impact gehad op jouw leven?

Op het platteland gaan wonen, dat heeft mijn leven voorgoed veranderd. Mensen in mijn omgeving vonden het aanvankelijk maar raar. Wat dóe je daar? En eh… wordt daar het NRC wel bezorgd? Ik ben nu eenmaal meer van de natuur dan van de cultuur. Cultuur vind ik ook heerlijk, maar daar kun je naartoe gaan. Natuur heb ik nu altijd om me heen.

Als mensen hier logeren, beginnen ze altijd over dat je hier wakker wordt van de vogels. Buiten zijn geeft mij veel meer het gevoel van vrijheid. En vrijheid is belangrijk: het geeft je de ruimte om veel meer dingen te doen. Zo wordt jouw eigen leven ook een onvoorwaardelijk besluit.