Torkil Færø geeft met Het goede hart een verfrissende, praktische visie op gezondheid die verder gaat dan het gemiddelde leefstijlboek. Het uitgangspunt is simpel maar krachtig: meet je hartslagvariabiliteit en leer op basis van die gegevens begrijpen wat er in je lichaam gebeurt.
hartslagvariabiliteit
De Noorse arts Færø beschrijft een relatief nieuwe benadering van gezondheid: het meten van de variatie in tijd tussen opeenvolgende hartslagen. De kern van zijn betoog is dat deze zogenoemde hartslagvariabiliteit een waardevolle indicator is van het autonome zenuwstelsel, het herstelvermogen en de stressbalans. Met moderne consumententechnologie, zoals smartwatches en hartslagmeters, kan men die variabiliteit zelf monitoren en daar concrete stappen uit afleiden.
factoren
Het goede hart bestaat uit een theoretisch deel, waarin onder meer de hersenen, het zenuwstelsel, het immuunsysteem en de meetmethoden worden behandeld, en een praktisch deel dat uit negen factoren bestaat: slaap, stress, beweging en sport, rust, maaltijden en dieet, alcohol, ziekte, gewicht en nicotine. Gedetailleerd beschrijft Færø hoe deze factoren de hartslagvariabiliteit beïnvloeden, wat dat betekent voor de gezondheid en vooral wat men praktisch kan doen om verbetering te realiseren. Door de combinatie van meetbare data en concrete leefstijladviezen is Het goede hart gedetailleerd maar toch toegankelijk. Geen inspirerende quotes of holistische tips, maar een aanpak die men zelf kan monitoren met een smartwatch, hartslagmeter of telefoon. Het is niet alleen de wetenschappelijke basis die het boek aantrekkelijk maakt, maar ook het gevoel dat men verantwoordelijkheid krijgt over de eigen gezondheid.
concrete instructies
Færø slaagt erin complexe fysiologische processen begrijpelijk te maken, maar Het goede hart voelt als een methode die vooral zinvol is voor mensen die hun gezondheid met behulp van data willen monitoren en begrijpen. Dankzij de concrete instructies kan men experimenteren met hoe slaap, stress of voeding de hartslagvariabiliteit beïnvloeden en daar vervolgens de eigen gewoonten op aanpassen. Færø richt zich dan ook op lezers die bereid zijn actief met hun gezondheid bezig te zijn. Wie zoekt naar een passieve leeservaring vol inspiratie zonder praktische toepassing, kan het boek als te gedetailleerd ervaren. Maar voor iedereen die resultaat wil zien en wil begrijpen hoe het eigen lichaam werkt, is dit een onderscheidende aanvulling op andere gezondheidsboeken.
non-invasieve biomarker
Wel is het belangrijk realistisch te blijven. Hartslagvariabiliteit is een waardevolle indicator, maar geen allesomvattende gezondheidsmeter. In de medische literatuur geldt het als een non-invasieve biomarker voor de activiteit van het autonome zenuwstelsel en de stressrespons, en kan het samenhangen met cardiovasculaire gezondheid, stress en herstelvermogen. Het is echter geen directe voorspeller van ziekte of welzijn. Bovendien hangt de betrouwbaarheid van metingen af van de gebruikte methode - bijvoorbeeld ECG versus draagbare apparaten - maar ook van het tijdstip van meten en de lichaamshouding. Færø onderbouwt deze kanttekeningen beperkt wetenschappelijk, wat vragen kan oproepen.
Het goede hart is een intelligent en praktisch toepasbaar gezondheidsboek voor iedereen die wil stoppen met raden en wil beginnen met begrijpen wat het lichaam écht nodig heeft - en bereid is data te gebruiken om het eigen welzijn te optimaliseren.
Over Peter Vermeulen
Peter Vermeulen MBA is ondernemer, investeerder en co-founder van mEYEholding en Azalea Vision en schrijft recensies op persoonlijke titel.