Karin de Galan schreef samen met Marleen de Bruijn het boek Trainen voor experts - Zo train je denk- en doevaardigheden. Het boek belooft nogal wat: als je als expert alle tips uit het boek toepast, sta je ontspannen voor de groep, weet je wat je doet en zorgt deze aanpak ervoor dat je echt resultaat bereikt en deelnemers hun nieuwe vaardigheden succesvol in de praktijk gaan toepassen.
Dat zijn stevige beloftes, zeker op het gebied van training. Met ruim 400 pagina’s is het bovendien een flinke pil. Ik kan niet anders zeggen dan dat de auteurs royaal uitdelen in dit boek. Alle stappen die je als expert of trainer tegenkomt - van een eerste vage vraag tot en met de evaluatie van het programma - worden zeer uitgebreid behandeld.
Alle facetten van trainen
Alle facetten komen aan bod: de afstemming met de opdrachtgever, inclusief prijsonderhandeling, het analyseren van de vraag, het didactisch vormgeven van het programma en de manier waarop je deelnemers in beweging krijgt. Ook de wijze waarop je theorie uitlegt, het oefenen van vaardigheden en deelvaardigheden tijdens de training en het toewerken naar de kernoefening worden uitgebreid behandeld.
Daarnaast is er aandacht voor het stimuleren van onderhoud en aanscherping na de training, het begeleiden van het groepsproces en je planning als trainer. Van draaiboek en plan van aanpak tot de voorbereiding een maand, een week, een dag en een uur voor de start - het komt allemaal uitvoerig aan bod in dit degelijke boek.
diagnoseschema
Een terugkerend kernmodel is het zogenaamde diagnoseschema. Daarin wordt een voor de doelgroep lastige situatie uitgewerkt: de huidige, onhandige aanpak, het ongewenste resultaat en de negatieve impact die dat heeft. Daartegenover staat de nieuwe, meer helpende aanpak, met het gewenste resultaat en de positieve impact. In alle fases van het trainingsproces - van diagnose en onderwerpbepaling tot motiveren, uitleg geven en oefenen — wordt dit didactische model steeds opnieuw ingezet. Dat helpt om de losse onderdelen van de aanpak en daarmee de hoofdstukken van het boek te plaatsen.
De schrijvers werken met heldere voorbeelden die telkens zowel aan de kant van denkvaardigheden als doevaardigheden worden uitgewerkt. De mate van detaillering waarmee dat gebeurt... daar druipt de ervaring vanaf.
Taal en opbouw van het boek
Het taalgebruik is helder en in gewone mensentaal. Je hoeft geen didactisch deskundige te zijn om de beschrijvingen te begrijpen. Het is echt passend voor de doelgroep: experts op mbo+ en hbo-niveau die hun expertise willen leren overdragen aan andere professionals.
Het boek is duidelijk en gestructureerd opgebouwd, met een goed te volgen en slimme didactische lijn. Met de nodige visuele ondersteuning, heldere kaders en samenvattingen word je stap voor stap meegenomen. De opmaak is rustig en aantrekkelijk.
Het is niet zozeer een boek dat je van kaft tot kaft uitleest, maar eerder een handboek dat je erbij pakt op het moment dat je in het trainingsproces ergens op wilt inzoomen. Hoe deed ik dat ook alweer? En op welke details moet ik letten?
Champions League
De Galan laat met dit boek opnieuw zien dat trainen een vak is. En dat zij dat vak tot in de puntjes beheerst. Ze speelt - zonder overdrijving - in de Champions League als het gaat om intentioneel en resultaatgericht trainen.
Is er dan geen kritiek? Nauwelijks, maar wel één duidelijke wens.
Wat ik ‘jammer’ vind, is dat Trainen voor experts zich uitsluitend richt op denk- en doevaardigheden. Daar is het overigens volstrekt helder en transparant over. Vanuit mijn persoonlijke interesse zou ik razend benieuwd zijn naar een boek waarin dezelfde scherpte en detaillering wordt toegepast op gespreks- en relationele vaardigheden. Dit boek geeft daar al aanknopingspunten voor - voldoende om zelf mee aan de slag te gaan - maar het smaakt naar meer.
Trainen voor experts is een boek dat bij iedere interne trainer of expert die trainen ‘erbij doet’ op het bureau hoort te liggen. Dat geldt eerlijk gezegd ook voor de tas van iedere ervaren trainer. Want 100% zeker dat je er een aantal waardevolle, rendementsverhogende lessen uit haalt.
Over Ward Grootens
Ward Grootens is Trainer en Coach op het gebied van (Persoonlijk) Leiderschap. Daarnaast is hij auteur en Podcast-host. In zijn werk put hij uit zijn achtergrond in oa HRM, Organizational Behavior Management, Systemisch Werk en Neuro Linguïstisch Programmeren. Hij brengt door middel van zijn werk zowel individuele leiders als organisaties in beweging.