Het uitgangspunt van Help! Mijn team is een Kleuterklas! van Delia Amoruso is interessant en actueel: wat gebeurt er wanneer leidinggevenden onder druk emotioneel reageren, onvoldoende zelfregulatie tonen en daarmee de dynamiek in teams beïnvloeden? Amoruso kiest daarbij nadrukkelijk voor een psychologische invalshoek waarin emotionele volwassenheid centraal staat.
personages en metaforen
Het boek opent met verschillende personages en metaforen. Hoewel creatief bedoeld, kost het aanvankelijk moeite om goed te volgen wie wie is. Zo lijkt het personage Mark later toch Wouter te zijn, degene die de paraplu vasthoudt als metafoor voor de leidinggevende die alles probeert vast te houden en daardoor letterlijk en figuurlijk nog maar één hand vrij heeft. Het beeld is sterk gevonden, maar de introductie van de personages had helderder gekund.
onderstroom
De schrijfstijl is vlot. Tegelijkertijd nodigt het boek minder uit tot vertragen en verdiepen, en eerder tot ‘doorscrollen’ op zoek naar de kern. Juist omdat het thema leiderschap en emotionele volwassenheid veelbelovend is, ontstaat de verwachting dat ook de onderstroom van organisaties aan bod komt: de wisselwerking tussen leidinggevende en team, de invloed van cultuur, macht, structuur en context. Die systemische laag blijft echter grotendeels buiten beeld.
Krachtige observaties
Toch bevat het boek krachtige observaties. Een treffende zin is bijvoorbeeld:
‘We verwarren daarbij vaak intellectuele en professionele competentie met emotionele volwassenheid.’
Daar raakt Amoruso een wezenlijk punt. Vakinhoudelijke kwaliteiten maken iemand nog geen stabiele leider onder druk. Ook de passages over zelfregulatie en authenticiteit zijn sterk. Vooral de nuance dat authenticiteit niet betekent dat je ‘alles deelt’, maar dat het draait om congruent gedrag, is waardevol uitgewerkt.
Gaandeweg wordt echter duidelijk dat Amoruso emotionele volwassenheid vrijwel volledig benadert vanuit de psychologie van trauma en triggers. Stressreacties zoals vechten, vluchten of vermijden worden sterk gekoppeld aan onverwerkte pijn uit het verleden. Daarmee ontstaat het beeld dat veel ineffectief leiderschap primair voortkomt uit persoonlijke beschadiging.
Andere verklaringsniveaus
Juist daar begint het boek te schuren. Het psychologiseert gedrag sterk en laat andere verklaringsniveaus grotendeels liggen. Factoren zoals organisatiecultuur, bureaucratische structuren, machtsdynamieken, teaminteractie, rolonduidelijkheid, werkdruk en systeemdruk blijven opvallend onderbelicht, terwijl leiderschap zich juist manifesteert in de interactie tussen mens én context.
Daardoor voelt het soms alsof het boek vooral gaat over mensen met persoonlijke problemen die toevallig leidinggevende zijn geworden. Alsof emotionele uitbarstingen onder druk vooral verklaard moeten worden vanuit trauma. Dat maakt de analyse eenzijdig. Want niet elk conflict, elke defensieve reactie of elk patroon in teams is terug te voeren op oude pijn. Soms zijn systemen simpelweg slecht ontworpen. Soms versterken organisaties juist afhankelijkheid, onzekerheid of competitie.
Systemische blik
De verwijzingen naar Daniel Goleman en Viktor Frankl zijn passend en geven het boek op momenten meer diepgang. Maar uiteindelijk blijven de context en daarmee de systemische blik beperkt aanwezig.
Wie op zoek is naar een toegankelijk boek over emotionele intelligentie, zelfregulatie en persoonlijk leiderschap zal hierin zeker herkenning vinden. Wie echter hoopt op een bredere analyse van leiderschap binnen teams, organisaties en systeemdynamieken, zal mogelijk iets missen.
Help! Mijn team is een Kleuterklas laat daarmee vooral zien hoe sterk leiderschap tegenwoordig wordt bekeken door een psychologische lens: soms verhelderend, soms reducerend. De belofte die schuilgaat in de titel zou juist kunnen worden waargemaakt door een combinatie van psychologie en organisatiekunde.
Over Cecile de Roos
Cecile de Roos is eigenaar van Hollands College en werkt als arbeids- en organisatiedeskundige voor verschillende organisaties. Er is geen rol die ze uit de weg gaat. Onderzoeker, ontwikkelaar, adviseur, docent of auteur. Ze heeft een passie voor alles wat mensen op de werkvloer helpt om gezond en veilig te werken. Altijd met de drive om mensen en organisaties te helpen.