Als veranderkundige met een ecologische achtergrond gebruik ik de logica van de natuur om organisaties en hun leiders verder te helpen. De natuur vindt al miljarden jaren passende antwoorden op verstoring en brengt steeds nieuwe levensvatbare vormen voort. Mensen en hun organisaties zijn ook natuur, al lijken we dat soms vergeten. Ook organisaties kunnen gezond zijn, verstoord raken, veranderen of verdwijnen.
Helderheid bij complexe vraagstukken
Mijn ervaring is dat ecologisch denken verrassend vaak helderheid brengt bij complexe vraagstukken op het werk. Het helpt mensen en organisaties zich te voegen naar een veranderende wereld én daar wijs en moedig invloed op uit te oefenen. Ik breng mensen graag terug bij de natuurlijke wijsheid die in hen zit.
Eco-logisch denken vraagt een systemisch en cyclisch perspectief. Het gaat uit van voortdurende beweging op verschillende niveaus: van mensen en teams tot organisaties, sectoren en de samenleving. Omdat al die bewegingen elkaar beïnvloeden, ontstaat een complex geheel en zien we vaak door de bomen het bos niet meer.
In organisaties bestaat de neiging om complexe vraagstukken op te delen in losse onderdelen. Problemen lijken zich af te spelen binnen een team, afdeling of individu. Maar daarmee verliezen we de samenhang uit het oog. Het gedoe in een team kan bijvoorbeeld voortkomen uit een hogere managementlaag die vastzit in een oude orde die niet meer aansluit bij de vraagstukken van de toekomst.
Ecologische bril
De natuur helpt ons de samenhang te zien. Een bos is niet de optelsom van bomen, maar een netwerk van relaties. Wat zichtbaar wordt aan de oppervlakte, heeft vaak een oorzaak elders in het systeem. Met die ecologische bril leren we voorbij symptomen te kijken en de onderliggende dynamiek te herkennen.
Na het lezen van mijn boek Ecologica op het werk kijk je anders naar de vraagstukken in jouw organisatie. Je herkent patronen die eerder verborgen bleven en begrijpt beter welke dynamieken verandering mogelijk maken of juist blokkeren. De principes waarmee levende systemen zich al miljoenen jaren aanpassen en vernieuwen, zie je terug in je team, je organisatie en je eigen leiderschap.
Gestolde cultuur
Je ontdekt ook waarom rol en plek ertoe doen. In de natuur heeft ieder organisme een niche: een plek van waaruit het bijdraagt aan het geheel. Dat geldt ook voor mensen. Wanneer mensen werken vanuit hun natuurlijke kracht en hun bijdrage helder is, wordt niet alleen het individu sterker, maar ook het systeem als geheel.
Je ervaart dat een gezonde organisatie zich gedraagt als een levend ecosysteem. Als één organisme. Verandering ontstaat niet door die van bovenaf af te dwingen, maar door ruimte te maken voor nieuwe ideeën. Want structuur is niets meer dan gestolde cultuur. En een cultuur die geen vrije ruimte heeft om te regenereren, is ten dode opgeschreven.
Veiligheid en effectiviteit bieden
De opdracht van een leider is daarom niet om een nieuwe orde te implementeren. De grootste opdracht is om veiligheid en effectiviteit te bieden binnen de bestaande orde én tegelijk ruimte te geven om die orde stevig ter discussie te stellen, zodat vernieuwing kan ontstaan. Een andere lastige opdracht is om de fase van niet-weten te verdragen en te dragen, omdat die fase de eerste stap is naar vernieuwing.
Als je eenmaal eco-logisch denkt, zul je nooit meer anders kunnen kijken.
Dat beloof ik je.
Benieuwd hoe de wijsheid van levende ecosystemen organisaties kan helpen vernieuwen, herstellen en toekomstbestendig maken? In Ecologica op het werk laat Karin Geschiere zien hoe ecologisch denken nieuwe inzichten biedt voor leiders, teams en organisaties. Bestel het boek bij Managementboek en ontdek hoe duurzame verandering van binnenuit ontstaat.
Over Karin Geschiere
Karin Geschiere studeerde landschapsecologie, natuurbeheer en verandermanagement en is geregistreerd systeemcoach. Met haar ecologisch gedachtengoed begeleidt ze leiders, teams en organisaties bij verandervraagstukken. Vaak zijn die gerelateerd aan de grotere maatschappelijke transities van deze tijd. Karin creeërt en faciliteert vrije ruimte voor ontwikkeling. Ze streeft ernaar nuttig te zijn.