Joyce de Ruiter beschrijft in Vast op indringende wijze hoe het voelt om langzaam gevangen te raken in jezelf. Het is een autobiografisch motivatieboek waarin zij haar persoonlijke ervaringen verweeft met reflecties en inzichten over innerlijke stilstand, veerkracht en het verlangen naar verandering. De titel is daarmee veelzeggend: Vast verwijst niet alleen naar mentale en lichamelijke blokkades in het algemeen, maar ook naar de specifieke omstandigheden die het leven van De Ruiter - en dat van haar lotgenoten, nu en in de toekomst - beperken.
Ushersyndroom
Joyce de Ruiter heeft het Ushersyndroom, een erfelijke aandoening waarbij geleidelijk gehoor- en gezichtsverlies samen voorkomen. Mensen met het Ushersyndroom zijn meestal doof of slechthorend geboren en gaan in de loop der tijd steeds slechter horen en zien. Soms treden ook evenwichtsproblemen op. Uiteindelijk worden zij volledig doof én blind. In Nederland leven ongeveer 1.000 mensen met het Ushersyndroom; wereldwijd gaat het om circa 400.000 mensen. Er bestaat nog geen behandeling, al zijn er hoopvolle en veelbelovende ontwikkelingen die de achteruitgang van horen en zien mogelijk kunnen stoppen. Hieraan wordt onder meer gewerkt dankzij de inzet van vrijwilligers van Stichting Ushersyndroom, die zich onder andere richten op het financieren van wetenschappelijk onderzoek.
bewustwording
De realiteit waarin De Ruiter leeft vormt het fundament van het boek. De ervaring van letterlijk en figuurlijk vastzitten krijgt daardoor een diepe, persoonlijke lading. De Ruiter schrijft in een sobere maar krachtige stijl. Haar taalgebruik is helder en toegankelijk, zonder overbodige opsmuk. Ze beschrijft haar gedachten en gevoelens openhartig, maar nooit sentimenteel. Juist door die eerlijkheid en eenvoud komt haar boodschap sterk over. Vast is geen boek met snelle oplossingen of loze motiverende kreten, maar nodigt uit tot reflectie en bewustwording.
Hoewel het boek autobiografisch is, kijkt Joyce de Ruiter nadrukkelijk verder dan haar steeds kleiner wordende wereld. Voor het boek interviewde zij diverse mensen die ieder op hun eigen manier vastlopen in het leven. Hun ervaringen zijn in het boek verwerkt en zorgen voor herkenning en verbreding. Zo wordt duidelijk dat vastlopen, los van leeftijd, achtergrond of fysieke beperking, een universele ervaring is. De combinatie van persoonlijke verhalen en ervaringen van anderen maakt Vast toegankelijk en menselijk.
introspectief en soms confronterend
De toon van Vast is introspectief en soms confronterend, maar wordt nergens zwaar of ontmoedigend. De Ruiter schuwt moeilijke emoties niet en laat zien dat groei vaak langzaam en ongemakkelijk verloopt. Tegelijkertijd biedt het boek vooral hoop. Niet door grootse beloftes, maar door aandacht te vragen voor kleine stappen, acceptatie en het belang van zelfcompassie.
Vast is een eerlijk, inspirerend en motiverend autobiografisch boek dat aanzet tot nadenken over grenzen, veerkracht en de vraag hoe je, ondanks beperkingen, toch beweging kunt vinden in je leven. Joyce de Ruiter laat zien dat vastzitten niet het einde hoeft te zijn, maar ook het begin kan vormen van verandering.
Over Peter Vermeulen
Peter Vermeulen MBA is ondernemer, investeerder en co-founder van mEYEholding en Azalea Vision en schrijft recensies op persoonlijke titel.