In Een vrouw als baas geeft alleen maar gezeik bundelt Japke-d. Bouma een groot aantal columns die zij eerder schreef als columnist voor NRC. Wie haar werk kent, weet wat dat betekent: een scherpe, licht cynische en soms hilarische blik op de (kantoor)wereld en alles wat daaromheen hangt. Dit boek is een verzameling observaties die je los van elkaar kunt lezen. Ideaal om af en toe open te slaan.
Herkenbaar
Bouma kijkt in haar nieuwste boek wederom met een geheel eigen invalshoek naar werk, macht, hiërarchie en het ongemak dat daar vaak bij hoort. Net als in haar eerdere boeken fileert ze managementjargon, vergadercultuur en ongeschreven regels op kantoor, maar beperkt ze zich niet tot de werkvloer alleen. Ook het dagelijkse leven komt ruim aan bod, juist omdat werk en privé in de praktijk voortdurend door elkaar lopen.
De situaties die ze beschrijft zijn soms uitvergroot, maar vrijwel altijd herkenbaar. Dat maakt de columns licht, snel leesbaar en tegelijk raak.
serieuzere onderlaag
Veel columns zijn puur grappig en observerend, maar er zit ook een serieuzere onderlaag in het boek. Bouma snijdt thema’s aan als seksisme, het impostersyndroom en morele kwesties op de kantoorvloer. Ze doet dat zonder prekerig te worden, juist door humor en ironie als wapen te gebruiken. De titel alleen zegt al genoeg, denk ik.
Dat die ironie niet door iedereen wordt gezien, blijkt ook uit de reacties die ze soms krijgt. Sommige columns leveren haar bedreigingen en haatmails op - een pijnlijk bewijs dat satire en kritiek door sommigen (te) letterlijk worden genomen. Tegelijk laat dat zien hoe gevoelig en actueel de onderwerpen zijn die ze aansnijdt.
taalgebruik
Een groot plezier van het boek zit in Bouma’s taalgebruik. Ze introduceert nieuwe woorden die blijven hangen, zoals ‘kerstapo’ (de kerstboom die al in november wordt opgezet), en ontleedt met zichtbaar plezier jeukwoorden en managementtaal. Zinnen als ‘100 procent wetenschappelijk onderbouwd (bron: mijn onderbuikgevoel)’ zijn exemplarisch voor haar stijl: absurd, scherp en pijnlijk herkenbaar.
Die fascinatie voor taal en kantoorperikelen komt ook terug in haar theatercolleges, waarin ze nog uitgebreider stilstaat bij managementjargon, jeukwoorden en het dagelijks gedoe op kantoor. Daarin blijft het niet alleen bij relativeren en lachen; Bouma laat ook zien dat het anders kan, door helderder taalgebruik en meer gezond verstand toe te passen.
Een vrouw als baas geeft alleen maar gezeik is geen managementboek in klassieke zin, maar wel een uiterst vermakelijke en scherpe spiegel voor iedereen die werkt in of rondom kantoren. Het boek is humoristisch, soms confronterend en vaak spot-on in zijn observaties.
Over Jan Hoogstra
Jan Hoogstra heeft meer dan 25 jaar ervaring als IT-adviseur en IT-auditor bij grote accountants- en adviesbureaus. Tijdens zijn loopbaan heeft hij veel opdrachten gedaan op het gebied van informatiebeveiliging en optimalisering van de inzet van IT. Jan is directeur bij CognoSense, dat gespecialiseerd is in de menselijke kant van IT.