Planeetaardige zaken van spreker en auteur Daniëlle de Jonge is een realistisch én optimistisch boek dat voor veel ondernemingen en organisaties van grote waarde kan zijn. Het staat niet alleen stampvol tips voor toekomstgerichte organisaties, zoals de cover belooft, maar geeft ook vele goede voorbeelden die er al zijn zonder dat ze aan de grote klok zijn gehangen.
research
Aan dit boek is ongelooflijk veel research voorafgegaan. De verzamelde informatie is samengebracht in overzichtelijke, aantrekkelijk vormgegeven hoofdstukken. Ik verwachtte daarin ook veel persoonlijke verhalen te lezen van mensen die hiermee al volop bezig zijn. De Jonge heeft terecht een andere keuze gemaakt. Ik vermoed omdat dit boek anders veel te dik zou worden en minder praktisch. De ervaringen van de veertig groene doeners die bijdroegen aan Planeetaardige zaken kun je beluisteren via de gelijknamige podcast van Daniëlle de Jonge (QR-code staat achter in het boek).
voorbeeld
Geef het goede voorbeeld, bepleit De Jonge. Planeetaardig - oftewel de natuur als leidraad - zou normaal moeten zijn en níet de uitzondering. ‘Wie zorgt voor de aarde, zorgt ook voor zichzelf. En voor toekomstige generaties.’ De vergelijking met roken dringt zich al snel op. Zelfs verstokte of ex-rokers van rond de veertig of ouder kunnen zich al niet meer voorstellen dat het tot 2008 normaal was dat er overal binnen kon worden gerookt.
handafdruk
‘Verbeter de wereld, begin bij jezelf’ haalde ik als motto uit dit boek. Iedereen kent het begrip voetafdruk. Daartegenover staat je handafdruk. Dat is jouw positieve invloed op de wereld om je heen. Daniëlle de Jonge heeft duidelijk een missie, maar is wars van de opgeheven vinger. Ze wil inspirerende verhalen vertellen en niet beleren. Daarin is ze heel goed geslaagd. Ze laat zien dat overal kansen liggen, op de meest uiteenlopende terreinen.
Het gaat er zeker niet om dat iedereen veganist moet worden. Wel dat er een grote verschuiving in de wereld zou moeten plaatsvinden om iedereen gezond te kunnen voeden: tachtig procent plantaardig en twintig procent dierlijke eiwitten.
fundamentele herwaardering
Planeetaardig gaat daarnaast over veel meer: over natuurherstel, gezonde ecosystemen, biobased innovatie (iets nieuws maken mét de natuur), materialen vervaardigd uit reststromen en toekomstgerichte dienstverlening.
De Jonge bepleit een fundamentele herwaardering van wat natuur is en hoe we met de natuur samenleven. Boeren zijn daarbij belangrijk en moeten worden geholpen te vergroenen en (nieuw) perspectief krijgen. Zo zijn er al boeren die gewassen zijn gaan telen, zoals hennep, waarvan ecologische bouwmaterialen worden gemaakt.
PLANT-model
Planeetaardige zaken is opgebouwd in hoofdstukken volgens het PLANT-model: Prioriteit geven, Lef tonen, Ambities delen, Nieuwsgierigheid prikkelen en Transities versnellen. In heldere teksten met korte alinea’s, voorbeelden en actiepunten kun je snel daadwerkelijk aan de gang in je organisatie of bedrijf. Sowieso word je aangespoord goed na te denken over de huidige gang van zaken in je werkomgeving, welke functie je ook hebt. Het begint allemaal met bewustwording en er eens met een collega over praten.
Hoewel ik zelf ook al lang bezig ben planeetaardig bewust te leven, was ik na lezing van dit boek een stuk positiever gestemd dan daarvoor. Er blijken veel meer mooie initiatieven, organisaties en ontwikkelingen in Nederland te zijn dan ik dacht, en op zeer uiteenlopende plekken.
voorbeelden
Per hoofdstuk staat puntsgewijs beschreven waar het (nog) wringt en welke goede voorbeelden daar tegenover staan. Neem gezondheid. In ons huidige voedselsysteem wordt veel ongezonds geproduceerd, met allerlei welvaartsziekten tot gevolg, zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk en hoog cholesterol. Daartegenover staan werkgevers die beseffen dat gezonde medewerkers goud waard zijn. Zij zetten in hun bedrijfskantines in op voedend in plaats van vullend voedsel. Leefstijlgerichte zorg is ook sterk in opkomst.
Een mooie illustratie vind ik Diergaarde Blijdorp. Daar worden in het restaurant al jaren alleen veganistische kroketten geserveerd zonder dat dit expliciet wordt vermeld. Bezoekers vinden de kroketten heerlijk en hebben niet in de gaten dat ze iets veganistisch eten. Waarschijnlijk zou een groot deel nooit zelf voor een plantaardige kroket kiezen boven een vleeskroket als ze de keuze hadden.
expertise
De grote expertise van De Jonge in klantvriendelijk ondernemen heeft zeker bijgedragen aan Planeetaardige zaken. Als veelgevraagd spreker weet ze haar publiek te inspireren. Bij groene marketing, schrijft ze, moeten ambitie en lef je aanjagers zijn en is het belangrijk dat je je publiek enthousiast informeert. Zo maak je mensen nieuwsgierig en trek je ze aan. Manipuleren en duwen zijn uit den boze. Ga vooral ook in gesprek en maak niet de fout alleen te zenden.
‘Planeetaardig is geen opoffering. Het is een manier om innovatie aan te jagen, gezondheid te bevorderen en een betere wereld vorm te geven’, schrijft Daniëlle de Jonge naar aanleiding van haar gesprek met Vegan Strategist Tobias Leenaert (ook een van de podcastgasten).
Wie wil dat nou eigenlijk niet?
Over Ineke Peters
Ineke Peters is redacteur, tekstschrijver en journalist.